In het kort
- Reuma verloopt bij iedereen anders.
- Niet elke behandeling werkt bij iedereen.
- AI helpt om grote hoeveelheden medische gegevens te analyseren.
- Zo worden verschillen tussen mensen sneller zichtbaar.
- Dit helpt artsen bij het kiezen van de beste behandeling.
- Daarom steunt ReumaNederland onderzoek naar AI.
Overzicht van onderzoeken met AI
Wat is AI? Hoe wordt het gebruikt in onderzoek?
Bij AI denken veel mensen aan programma’s als ChatGPT. Maar AI is zo veel breder dan dat. In onderzoek wordt AI al jaren gebruikt om grote hoeveelheden medische gegevens te analyseren, te vergelijken en patronen te herkennen. Deze vormen van AI werken vaak ‘achter de schermen’ en helpen onderzoekers en artsen. Hoe precies? Dat lees je in deze mooie voorbeelden van onderzoeken die onlangs zijn gepubliceerd.
Reumatoïde artritis: welke behandeling werkt het best?
In één onderzoek keken wetenschappers naar mensen met reumatoïde artritis. Zij gebruikten AI om genetisch materiaal uit ontstoken gewrichten te analyseren. Zo zagen zij dat sommige kenmerken in het lichaam samenhangen met een goede reactie op bepaalde medicijnen. Dit kan artsen helpen om sneller een behandeling te kiezen die waarschijnlijk goed werkt, in plaats van meerdere medicijnen uit te proberen.
Beginnende reuma: welke gewrichten zijn aangedaan?
In een ander onderzoek gebruikten wetenschappers AI om medische gegevens uit dossiers te bekijken. Het ging om mensen met beginnende reumatoïde artritis. AI liet zien dat er duidelijke verschillen zijn in welke gewrichten ontstoken zijn, bijvoorbeeld vooral handen, voeten en/of juist veel gewrichten tegelijk. Deze verschillen hangen samen met hoe ernstig de ziekte verloopt en hoe goed behandelingen aanslaan.
AI bij zeldzame reumavormen
AI wordt ook onderzocht bij zeldzamere reumatische aandoeningen, zoals systemische sclerose. In een groot Europees onderzoek werden gegevens van duizenden patiënten over meerdere jaren geanalyseerd. Zij keken daarbij naar welke organen in welke mate waren aangedaan. Op deze manier konden ze met AI patiënten indelen in groepen met een hoger of lager risico op problemen aan bijvoorbeeld de longen of het hart. Zo kunnen artsen mensen met een hoger risico beter en eerder volgen.
Wat betekent dit voor mensen met reuma?
Deze onderzoeken laten zien dat AI artsen kan helpen om beter rekening te houden met verschillen tussen mensen met reuma. Het doel is niet om mensen in vaste groepen of hokjes te plaatsen, maar om de behandeling beter te laten aansluiten bij de persoon. De arts blijft altijd degene die beslist. AI is een hulpmiddel dat extra informatie geeft.
AI-onderzoek met steun van ReumaNederland
SPIDeRR
In dit project kijken onderzoekers hoe mensen met gewrichts- en spierklachten sneller bij de juiste zorg kunnen komen. Want dat is nu nog best een hele reis. Met slimme digitale hulpmiddelen, zoals een vragenlijst of symptoomchecker, krijgen mensen eerder duidelijkheid over hun klachten. En zo kunnen artsen sneller de juiste vervolgstap kiezen. Zo hoeven mensen minder lang te zoeken naar een diagnose of passende behandeling.
JUMP
In het JUMP-project onderzoeken wetenschappers hoe zij kinderen met jeugdreuma sneller en beter kunnen behandelen. Zij gebruiken gegevens over klachten, behandelingen en het verloop van de ziekte. Met deze informatie kan een slim computersysteem artsen ondersteunen bij het kiezen van een behandeling die het best past bij een kind. Het doel is om minder te hoeven uitproberen en sneller te starten met een effectieve behandeling.
Snelle AI-echo bij de huisarts
In dit onderzoek wordt gewerkt aan een supersnelle echo-methode met hulp van AI, speciaal voor de huisartsenpraktijk. Deze echo kan helpen om knie-artrose eerder te herkennen. Daardoor kan de huisarts mensen sneller doorverwijzen of starten met een passende behandeling, zoals oefentherapie of leefstijladvies.
LoaD
In het LoaD-onderzoek kijken onderzoekers naar wat gezonde beweging is voor mensen met knie-artrose. Niet iedereen kan of moet op dezelfde manier bewegen. Door gegevens te verzamelen over pijn, beweging en belasting van het kniegewricht, willen onderzoekers beter begrijpen wat helpt om actief te blijven. En daar helpt AI enorm bij! Het doel is om in de toekomst persoonlijke beweegadviezen te kunnen geven die passen bij iemands situatie.
TopTreat
In dit unieke mega-project volgen onderzoekers honderden mensen met artrose meerdere jaren. Zij kijken niet alleen naar pijn en klachten, maar ook naar beweging, dagelijks functioneren en veranderingen in de tijd. Door al deze informatie samen te brengen, willen zij beter begrijpen wat artrose bij iemand verergert of juist verbetert. Het doel is om de zorg voor mensen met artrose stap voor stap persoonlijker en effectiever te maken.
PROBE
PROBE is een groot Europees onderzoeksproject waarin gegevens van veel patiënten worden samengebracht. Het doel is om met slimme analysetechnieken beter te begrijpen hoe ziekten verlopen en hoe behandelingen effect hebben. Deze kennis kan bijdragen aan betere en persoonlijkere zorg voor mensen met chronische aandoeningen, waaronder reuma.