Jicht

Jicht ontstaat door te veel urinezuur in je bloed. Je lichaam maakt deze stof zelf aan. Normaal plas je het uit. Maar soms lukt dat niet goed. Dan vormt het urinezuur kleine, scherpe kristallen. Die hopen zich op in je gewrichten. Je lichaam reageert daarop met een ontsteking. Die doet veel pijn.

Vaak begint jicht in je grote teen. Maar je kunt ook klachten krijgen in je enkel, knie, vinger of pols. Jicht komt vooral voor bij mannen boven de 40 jaar. Vrouwen kunnen het ook krijgen, vaak na de overgang.

Jicht krijg je meestal door een combinatie van factoren. De volgende dingen kunnen een rol spelen:

• Je lichaam maakt te veel urinezuur aan.
• Je nieren voeren het urinezuur niet goed af.
• Je eet veel voedsel met purine, zoals vlees of peulvruchten.
• Je drinkt veel alcohol of frisdrank met suiker.
• Je hebt overgewicht of valt snel af.
• Je gebruikt bepaalde medicijnen, zoals plastabletten.
• Jicht komt in je familie voor.

Ook stress, een operatie of een stoot tegen een gewricht kunnen een aanval uitlokken.

Een aanval van jicht begint vaak plotseling. Je kunt bijvoorbeeld ’s nachts wakker worden van de pijn. De plek is dan: rood, warm, gezwollen en heel gevoelig. Zelfs een laken op je teen kan pijn doen.

Vaak gaat het om één gewricht. Later kunnen meer gewrichten meedoen. Je kunt ook last krijgen van:

• stijfheid
• langdurige ontstekingen
• harde knobbels onder je huid
• een hoger risico op hart- en vaatziekten of nierproblemen

Je huisarts of reumatoloog kan vaststellen of je jicht hebt. De arts stelt je vragen en onderzoekt je gewricht. 

Soms is extra onderzoek nodig. De arts kan dan:

• een beetje vocht uit je gewricht halen en bekijken
• je bloed onderzoeken op urinezuur of ontsteking
• een röntgenfoto of echo laten maken

Op een echo of foto kun je de kristallen vaak goed zien.

De arts kiest samen met jou de behandeling die voor jou het beste past. Meestal bestaat die uit:

Medicijnen tegen ontsteking

Deze medicijnen helpen snel tegen de pijn en zwelling. Voorbeelden zijn:

• ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s)
• corticosteroïden
• colchicine

Soms werken deze medicijnen niet goed voor je nieren. Dan krijg je een ander middel.

Medicijnen die het urinezuur verlagen

Deze medicijnen verkleinen de kans op nieuwe aanvallen. Deze medicijnen gebruik je meestal voor langere tijd. Voorbeelden zijn:

• allopurinol
• febuxostat
• benzbromaron

Gebruik je plastabletten? Overleg dan altijd met je arts. Deze medicijnen kunnen namelijk een jichtaanval uitlokken.

Je leefstijl heeft invloed op jicht. Met aanpassingen in hoe je leeft, kun je de klachten verminderen.

Eet gezond

• Eet minder vlees, vis, orgaanvlees en peulvruchten.
• Drink geen of weinig alcohol.
• Beperk suiker en vooral fructose. Dat zit in frisdrank en snoep.
• Drink 2 tot 3 liter vocht per dag.
• Wil je je voeding aanpassen? Vraag een diëtist om hulp.

Beweeg regelmatig

Lichte beweging, zoals wandelen of fietsen, is goed. Tijdens een aanval is het goed om het gewricht rust te geven.

Blijf op gezond gewicht

Ben je te zwaar? Probeer dan om af te vallen. Dit helpt om je urinezuur te verlagen.

Stop met roken

Roken verhoogt de kans op hart- en vaatziekten. Dat risico is bij mensen met jicht al verhoogd.

Jicht kan heftig zijn. Maar met de juiste medicijnen en leefstijl kun je veel doen. Wacht niet te lang met hulp zoeken en bespreek je klachten met je arts. Samen kijk je wat voor jou werkt.