Ziekte van Sjögren
De ziekte van Sjögren is een vorm van reuma waarbij je afweersysteem je eigen cellen aanvalt. Daardoor raken vooral je speekselklieren en traanklieren ontstoken. Je krijgt droge ogen, een droge mond en vaak ook last van vermoeidheid en pijnlijke gewrichten. De klachten houden meestal lang aan, maar er zijn behandelingen die kunnen helpen.
Wat is het de ziekte van Sjögren?
Bij de ziekte van Sjögren werkt je afweersysteem niet goed. Het ziet gezonde cellen aan voor indringers en valt ze aan. Daardoor ontstaan ontstekingen in je lichaam. Dit gebeurt vooral in klieren die vocht aanmaken, zoals je speekselklieren en traanklieren.
Je merkt dit aan een droge mond, droge ogen en soms aan stijfheid of pijn in je gewrichten. Soms raken ook andere organen ontstoken, zoals je huid, longen of nieren.
De klachten verschillen per persoon. Vrouwen krijgen Sjögren vaker dan mannen. De ziekte ontstaat meestal tussen de 30 en 60 jaar.
Klachten bij de ziekte van Sjögren
De ziekte van Sjögren verloopt bij iedereen anders. De klachten verschillen van persoon tot persoon. Vaak zijn de klachten chronisch en wisselen ze in heftigheid. Ook kunnen klachten langzaam erger worden.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- droge, branderige ogen
- weinig speeksel en een droge mond en keel
- stijve spieren en pijnlijke gewrichten
- moeite met slikken of praten
- ernstige vermoeidheid
- droge huid en vagina
- brandend maagzuur
- een droge hoest
- tintelingen, een doof gevoel of zenuwpijn in handen of voeten
- sneller gaatjes of ontstekingen in je mond
Soms ontstaan er ook klachten aan de longen, nieren of bloedvaten. Dit gebeurt vooral bij mensen met ernstige ontstekingen.
Hoe ontstaat de ziekte van Sjögren?
De precieze oorzaak is niet bekend. Waarschijnlijk spelen erfelijkheid, hormonen en eerdere virusinfecties een rol. Mensen met een andere auto-immuunziekte, zoals reumatoïde artritis of SLE, kunnen ook de ziekte van Sjögren krijgen.
Diagnose van de ziekte van Sjögren
De arts stelt de diagnose op basis van je klachten, een gesprek en lichamelijk onderzoek. Vaak is er extra onderzoek nodig.
Bijvoorbeeld:
- bloedonderzoek naar ontstekingen en antistoffen
- onderzoek van de ogen
- onderzoek naar de aanmaak van je speeksel
- echo van de speekselklieren
- biopsie: een klein stukje weefsel uit je lip of wang wordt onderzocht
Behandeling van de ziekte van Sjögren
De precieze behandeling hangt af van welke klachten je hebt. Je arts kiest samen met jou de behandeling die past bij jouw klachten en manier van leven.
Sjögren is helaas niet te genezen. Maar de klachten zijn vaak goed te behandelen.
Mogelijke behandelingen zijn:
- kunsttranen en oogdruppels tegen droge ogen
- middelen die de speekselklieren stimuleren, zoals suikervrije kauwgom of kunstspeeksel
- pijnstillers of ontstekingsremmers bij klachten aan je spieren en gewrichten
- zalven of gels tegen vaginale droogheid
- medicijnen bij ontstekingen in organen, zoals hydroxychloroquine, mycofenolaat of prednison
Wat kun je zelf doen?
Er zijn een aantal dingen die je zelf kunt doem om klachten te verminderen. Bijvoorbeeld:
- Drink regelmatig kleine slokjes water.
- Eet gezond en afwisselend.
- Zorg voor een goede mondhygiëne: poets goed en ga vaker naar de tandarts.
- Gebruik een luchtbevochtiger bij droge lucht.
- Draag een zonnebril als je ogen gevoelig zijn voor licht.
- Probeer goed te slapen en rustmomenten in te bouwen.
- Praat met je arts als je last hebt van vermoeidheid of somberheid.
Wil je meer weten over de ziekte van Sjögren?
De medische informatie op deze site wordt samengesteld en actueel gehouden door ReumaNederland, de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR), de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en de Nederlandse Health Professionals Reumatologie (NHPR).