Het effect van leefstijl op medicatie
Kun je met voeding, slaap en beweging de werking van medicatie een handje helpen? Hoogleraar Goed Geneesmiddelengebruik Bart van den Bemt beantwoordt veelgestelde vragen over medicijnen.
Wie is Bart van den Bemt?
Bart van den Bemt is hoogleraar Goed Geneesmiddengebruik (Personalized Pharmaceutical Care) aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij werkt ook als medisch manager en onderzoeker bij de Sint Maartensapotheek, een apotheek die gespecialiseerd is in reuma, orthopedie en revalidatie. Bart is expert op het gebied van (aanvullende) behandelingen van reuma.
"Afvallen is vaak effectiever dan een pijnstiller bij artrose. Ook bewegen kan ervoor zorgen dan minder medicatie nodig is."
Kun je met leefstijl je medicatie een handje helpen?
Ja, leefstijl kan bijdragen aan het verminderen van klachten, al verschilt het effect per type reuma en per persoon. Medicijnen blijven vaak nodig, maar leefstijl kan de werking ondersteunen en soms klachten verminderen.
Effect leefstijl bij artrose
Bij artrose is het effect van leefstijl het best onderbouwd. Uit goed opgezet onderzoek blijkt dat gewichtsverlies leidt tot minder pijn en betere gewrichtsfunctie. Sterker nog: afvallen is vaak effectiever dan een pijnstiller bij artrose. Ook bewegen is een bewezen onderdeel van de behandeling. Het versterkt de spieren rondom het gewricht en verbetert de belastbaarheid van het gewricht. In sommige gevallen kan dit ertoe leiden dat minder pijnmedicatie nodig is.
Leefstijl en ontstekingsreuma
Bij ontstekingsreuma zijn er aanwijzingen dat leefstijl invloed kan hebben op ziekteactiviteit en het dagelijks functioneren. Studies laten zien dat regelmatige beweging en een gezond voedingspatroon, zoals een mediterraan of overwegend plantaardig dieet, kunnen bijdragen aan lagere ontstekingswaarden en een betere kwaliteit van leven. De effecten zijn doorgaans bescheiden en verschillen per persoon. Gezonde leefstijl is dus belangrijk maar kan de reumageneesmiddelen (DMARDS zoals methotrexaat) niet vervangen.
Leefstijl bij fibromyalgie
Bij fibromyalgie zijn de onderzoeksresultaten minder eenduidig. Sommige mensen ervaren verbetering door leefstijlinterventies, zoals bewegen en ontspanning, terwijl anderen weinig effect merken. De wisselende effecten hangen waarschijnlijk samen met de complexiteit van fibromyalgie. In onderzoek wordt gezien dat leefstijladviezen niet altijd goed vol te houden zijn door pijn, vermoeidheid en verergering van klachten. Daarnaast lijkt het voor sommige mensen lastig om hun belasting goed te doseren, doordat pijnsignalen anders worden verwerkt. Dat kan leiden tot overbelasting en terugval, wat het effect van leefstijlinterventies kan beperken.
De invloed van leefstijl op de werking van geneesmiddelen
Leefstijl heeft kortom invloed op je ziekte én op je medicijngebruik. Wat je eet, hoe je beweegt, slaapt en met stress omgaat, kan invloed hebben op de werking van medicijnen en op de kans op bijwerkingen. En andersom geldt dat ook: medicatie kan effect hebben op je energie, belastbaarheid, eetlust, slaap en de mate waarin je kunt bewegen.
Waardevolle aanvulling
Medicatie blijft in veel gevallen nodig, maar leefstijl kan een waardevolle aanvullende rol spelen bij het verminderen van klachten en het verbeteren van functioneren.
Meer vragen over medicatie
