Waarom is methotrexaat de eerste keuze bij ontstekingsreuma?

Waarom is methotrexaat vaak de eerste keuze bij ontstekingsreuma? En waarom kun je er misselijk van worden? Hoogleraar Goed Geneesmiddelengebruik professor Bart van den Bemt geeft antwoord op veelgestelde vragen over medicijnen.

Wie is Bart van den Bemt?

Bart van den Bemt is hoogleraar Goed Geneesmiddengebruik (Personalized Pharmaceutical Care) aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij werkt ook als medisch manager en onderzoeker bij de Sint Maartensapotheek, een apotheek die gespecialiseerd is in reuma, orthopedie en revalidatie. Bart is expert op het gebied van (aanvullende) behandelingen van reuma.

Hoogleraar Goed Geneesmiddelengebruik Bart van den Bemt

Er gaan veel verhalen rond over methotrexaat, hoe zit dat?

Methotrexaat (MTX) is voor veel mensen met ontstekingsreuma het eerste medicijn dat zij krijgen. Dat roept soms spanning op. Er gaan veel verhalen rond, en sommige mensen zeggen zelfs dat ze al misselijk worden bij het idee alleen. Hoe zit dat?

Misselijk bij het idee alleen al

Om met dat laatste te beginnen: ja, dat kan kloppen. Misselijkheid kan een bijwerking zijn van methotrexaat. (Er bestaat trouwens ook zoiets als anticiperende misselijkheid. Dat betekent dat je lichaam al reageert vóórdat je het medicijn inneemt, bijvoorbeeld door eerdere nare ervaringen of door verhalen van anderen. Maar dat is een ander verhaal).

De eerste keuze bij ontstekingsreuma

Waarom wordt methotrexaat dan toch zo vaak als eerste voorgeschreven?

Dat komt doordat methotrexaat een van de best onderzochte en meest effectieve middelen is bij ontstekingsreuma. Het remt de ontsteking, vertraagt gewrichtsschade en helpt bij veel mensen om de ziekte langdurig onder controle te houden. Bovendien is er veel ervaring mee, waardoor artsen goed weten hoe ze het veilig kunnen inzetten en begeleiden.

Bijwerkingen verminderen

Niet iedereen verdraagt methotrexaat even goed, maar er zijn veel manieren om bijwerkingen te verminderen. Denk aan foliumzuur, een lagere dosering, overstappen van tabletten naar injecties of aanpassing van het innamemoment. Voor veel mensen maakt dat een groot verschil.

Samen onderzoeken wat past

Methotrexaat is zeker niet voor iedereen dé oplossing, maar wel vaak een goede start. Werkt het niet voldoende of zijn de bijwerkingen te heftig, dan zijn er alternatieven. Het belangrijkste is dat er ruimte is om ervaringen te bespreken en samen te zoeken naar wat past.

Wat kun je doen tegen eventuele bijwerkingen van methotrexaat? En waarom krijgen sommige mensen wel en anderen nooit bijwerkingen van geneesmiddelen? Lees meer veelgestelde vragen.