Thematische call 2026

Let op: De vooraanmelding voor de Thematische call 2026 is nog niet geopend. 

De onderstaande informatie is informatie uit een eerdere call en wordt nog volledig herzien.

----  ----  ----  ----

Hoewel in deze eeuw veel en goede behandelmogelijkheden beschikbaar zijn gekomen, ervaren patiënten hun behandeling als de uitrol van een protocol, waarover weinig discussie mogelijk is. Hun persoonlijke omstandigheden worden niet gehoord, hun preferenties tellen niet of nauwelijks. 

ReumaNederland streeft er naar dat elke individuele patiënt de behandeling krijgt die optimaal is afgestemd op de medische en persoonlijke omstandigheden van dat moment. Daarbij is meer nodig dan rekening houden met de diagnose, classificatie, ziekteactiviteit en relevante richtlijn. Comorbiditeiten, co-medicatie, preferenties, barrières en bekende en onbekende risicofactoren kunnen bijdragen aan het maken van de beste keuzes voor het individu op het moment: een gepersonaliseerde medische behandeling. Behandelaars en patiënten geven aan dat communicatie tussen patiënt en behandelaar essentieel is. 

In de afgelopen decennia zijn effectieve behandelingen ontwikkeld voor reumatoïde artritis en verwante inflammatoire reumatische aandoeningen. Toch bereikt een aanzienlijk deel van de mensen nog altijd geen stabiele remissie, of ervaart deze niet als zodanig in het dagelijks leven.

Reumatische ontstekingsziekten zijn heterogeen en kennen grote variatie in ziektebeloop en behandelrespons. Dit vraagt om behandeling op maat: de juiste behandeling op het juiste moment. Dat gaat verder dan diagnose, classificatie, ziekteactiviteit en richtlijnen alleen; factoren zoals co-morbiditeit, co‑medicatie, patiëntvoorkeuren, persoonlijke doelen etc., moeten worden meegewogen in behandelkeuzes.

(Inter)nationale richtlijnen benadrukken “treat‑to‑target” strategieën, waarbij remissie (of lage ziekteactiviteit) het doel is en behandeling systematisch wordt bijgesteld op basis van gezamenlijke evaluatie van uitkomsten. De dagelijkse praktijk blijft achter bij de kennis van de wetenschap en de patiënt wordt onvoldoende betrokken bij een ook door hen gedragen gepersonaliseerde behandelstrategie. Mensen met reuma ervaren hun behandeling nog vaak als de uitrol van een protocol, met beperkte ruimte voor persoonlijke omstandigheden, voorkeuren en doelen. Patiënten voelen zich niet altijd goed geïnformeerd en hun voorkeuren en waarden worden niet structureel meegenomen.

Tegelijkertijd wordt zorg geleverd binnen de mogelijkheden en beperkingen van het Nederlandse zorgstelsel. Organisatie en financiering bepalen mede welke behandelopties beschikbaar zijn en in hoeverre monitoring, multidisciplinaire samenwerking, en betrekken van preferenties en risicoprofielen mogelijk lijken te zijn. Daarom is het essentieel dat nieuwe inzichten en interventies niet alleen effectief zijn in de onderzoeksetting, maar ook haalbaar, schaalbaar en duurzaam implementeerbaar in de brede praktijk – ook buiten de enkele koplopers en/of academische centra.

Het realiseren van behandeling “op maat” vraagt om samenhangende ontwikkelingen op meerdere fronten. Dit omvat onder andere optimalisatie van (het proces van) diagnostiek, de doorontwikkeling en implementatie van “treat-to-target” strategieën, predictiemodellen en/of andere vormen van patiëntgebonden data-gedreven ondersteuning; het versterken van beslisondersteuning en gezamenlijke besluitvorming, (zelf)monitoring en evaluatie op basis van patiënt-gerapporteerde uitkomsten; en het verbeteren van organisatie en samenwerking binnen de zorgketen, inclusief monitoring op het geheel. Transparantie van uitkomstdata voor de patiënt zelf en, via anonimisatie van de data, voor anderen, is ondersteunend in het leren verbeteren en keuzen maken op geïnformeerde basis. De uitdaging ligt in het doen van onderzoek en vertalen van de kennis naar toepasbare en daadwerkelijk toegepaste instrumenten, (behandel-) strategieën, zorgprocessen en zorgpaden.

Om stappen te maken in deze uitdagingen stelt ReumaNederland een thematische oproep in het FOCUS programma in 2026 open.

Implementatie en opschaling

Met deze oproep wil ReumaNederland onderzoek stimuleren dat bijdraagt aan de implementatie en opschaling, oftewel, praktijkgerichte toepassingen van snelle en adequate diagnostiek en klinisch bewezen effectieve(re) interventies, behandelingsstrategieën en -instrumenten, via het verkrijgen van inzicht in de praktijkissues als kwaliteit, haalbaarheid, betaalbaarheid, schaalbaarheid en duurzame implementeerbaarheid. Dit heeft als doel dat deze toepassingen in de breedte van de zorgpraktijk aantoonbaar leiden tot betere vooruitzichten op remissie voor mensen met reumatische ontstekingsziekten.

Onderzoeksvoorstellen richten zich daarom op het inzichtelijk krijgen van hierboven genoemde praktijkissues met de doorontwikkeling, onderbouwing én praktijktoepassing van methodieken en processen voor snelle, effectieve en kostenefficiënte diagnostiek in de eerste en tweede lijn. Eenzelfde geldt voor het doorontwikkelen en de praktijktoepassing van effectieve en doelmatige behandelstrategieën. 
 

Beschikbaar budget

ReumaNederland stelt voor deze Thematische call 2026 in totaal € 1,2 miljoen beschikbaar voor financiering van onderzoeksvoorstellen. Per volledig uitgewerkt wetenschappelijk onderzoeksvoorstel, welke wordt ingediend, kan maximaal € 400.000 subsidie over een looptijd van maximaal 4 jaar worden aangevraagd.