Wat is SAPHO?

SAPHO is een afkorting. De letters staan voor verschillende aandoeningen aan je gewrichten en je huid. Het belangrijkste kenmerk van het syndroom is pijn en zwelling van de je borstkas. De letters SAPHO staan voor:

  • Synovitis: ontsteking van het vlies dat je gewrichtskapsel bekleedt
  • Acné: aandoening van de talgklieren
  • Pustulose: aanwezigheid van grotere aantallen pustels (met vocht gevulde blaren) op je huid
  • Hyperostose: verdikking van je bot
  • Ostitis: ontsteking van je bot

SAPHO is een vorm van spondyloartritis. Spondyloartritis is een verzamelnaam voor een groep reumatische aandoeningen met een aantal gemeenschappelijke kenmerken waaronder ontstekingen in je bekken, je wervelkolom en/of gewrichten van je armen of benen. Deze aandoening komt vaker binnen sommige families voor en bij mensen die drager zijn van het gen HLA-B27. Daarom speelt waarschijnlijk erfelijke aanleg een rol bij het krijgen van spondyloartritis.

SAPHO val onder de seronegatieve spondylartropathiëen, dat wil zeggen dat er geen reumafactoren in je bloed te vinden zijn.

SAPHO ontstaat tussen het 20ste en 60ste levensjaar.

De oorzaak van SAPHO is onbekend. Het komt bij vrouwen en mannen even vaak voor. Hoe vaak het syndroom precies voorkomt, is lastig te achterhalen omdat de diagnose niet altijd wordt gesteld.

SAPHO omvat verschillende klachten en aandoeningen en daardoor zijn de symptomen vaak ook heel verschillend. Het belangrijkste kenmerk van het syndroom is pijn en zwelling van je borstkas.

Door een ontsteking wordt het bot in je borstkas dik en kan daardoor van vorm veranderen. In een later stadium van de aandoening is het ook mogelijk dat je wervelkolom en andere gewrichten worden aangetast.

Bij SAPHO komen ook vaak huidafwijkingen voor in de vorm van puisten of kleine ontstoken blaasjes (pustels) op je handpalmen en voeten.

SAPHO valt onder de seronegatieve spondylartropathiëen. Kenmerken hiervan zijn:

  • je SI-gewricht is vaak ontstoken
  • de aanhechtingsplaats van je pezen aan het bot is ontstoken
  • de gewrichten van je armen en benen zijn ontstoken
  • er is een sterke relatie met een bepaalde erfelijke factor in het bloed (HLA-B27)
  • ze komen regelmatig voor in de familie
  • er zijn geen reumafactoren in je bloed aanwezig en ook ontbreken er reumaknobbeltjes

Verder lijkt SAPHO ook samen te hangen met een aantal aandoeningen buiten de gewrichten, bijvoorbeeld psoriasis, oogontsteking, ontsteking van je urinewegen en de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa.

Je arts baseert de diagnose meestal op de uitkomst van de klachten die je aangeeft, het lichamelijk onderzoek en het bloedonderzoek.

Bloedonderzoek

Met het bloedonderzoek wil je arts weten of er ontstekingswaarden in je bloed aanwezig zijn. Daarnaast kijkt je arts of er antistoffen in je bloed zitten. Dit zijn eiwitten die met je afweersysteem te maken hebben. Dit doet je arts meestal om andere aandoeningen uit te sluiten.

Aanvullend onderzoek

Omdat SAPHO zoveel klachten en aandoeningen omvat, is het vaak moeilijk om de diagnose te stellen. Om de aandoening toch te kunnen vaststellen maakt je arts een scan. Een botscan laat het duidelijkst zien of je SAPHO hebt. Om de botstructuur zichtbaar te maken, krijg je een stof ingespoten die licht radioactief is. Zo kan je arts afwijkingen aan je skelet duidelijker zien.

Je arts kan ook een CT-scan van je borstkas maken om SAPHO vast te stellen. Als je kort geleden de diagnose SAPHO hebt gekregen, dan zijn er nog geen botafwijkingen zichtbaar. Een MRI-scan kan dan wel afwijkingen aan je beenmerg laten zien. Beenmergafwijkingen zijn typerend voor mensen met beginnende SAPHO.

SAPHO verloopt bij iedereen anders. Vaak wisselen periodes waarin de aandoening actief is, zich af met periodes waarin je minder klachten hebt. Als SAPHO goed wordt behandeld zijn de vooruitzichten meestal gunstig.

Hoe SAPHO behandeld wordt, hangt af van de klachten die je hebt.

Medicijnen

Vaak schrijft je ontstekingsremmende pijnstillers voor (NSAID’s). Soms geeft je arts naast NSAID’s ook bisfosfonaten. Zo’n infuus krijg je tijdens een dagbehandeling, meestal eens per 3 of 4 maanden. Bij de meeste mensen met SAPHO werken bisfosfonaten heel goed. Ze stoppen de ongezonde groei van de botten. Ook krijgen de botten een betere vorm waardoor de pijn minder wordt.
Lees meer over NSAID´s en bisfosfonaat

Behandelaars

Voor de behandeling van SAPHO kom je meestal bij een reumatoloog en een dermatoloog (huidarts). Een reumatoloog is de specialist op het gebied van reumatische aandoeningen en behandelt je gewrichtsontstekingen.
Lees meer over verschillende behandelaars

Aanvullende behandelingen

Soms merken mensen met een reumatische aandoening een positief effect van alternatieve behandelingen. Overleg altijd eerst met je arts voordat je met een alternatieve behandeling begint omdat die die bijwerkingen kan geven of een wisselwerking kan hebben met de medicijnen die je gebruikt.
Lees meer over alternatieve behandelingen

Meer informatie

Heb je vragen? Stel deze aan je reumatoloog, dermatoloog of huisarts.

Wil je weten waar je in het dagelijks leven tegenaan kunt lopen en hoe je daarmee kan omgaan als je deze aandoening hebt?
Lees meer over leven met reuma

Heb je niet de informatie gevonden die je zocht?
Kijk bij de veelgestelde vragen over reuma

De medische informatie op deze site wordt samengesteld en actueel gehouden door ReumaNederland, de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR), de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en de Nederlandse Health Professionals Reumatologie (NHPR).