Wat is artritis bij darmziekten?

Gewrichtsontstekingen komen regelmatig voor als je een chronische ontstekingsziekte van je darmen hebt, zoals de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa. Deze aandoeningen heten ook wel Inflammatory Bowel Disease of IBD.

Vaak raken hierbij de gewrichten van je armen (ellebogen, polsen, handen) en benen (knieën, enkels, voeten) ontstoken. Ontstekingen kunnen ook voorkomen in de gewrichten van je bekken, je wervelkolom en je schouders.

Artritis bij een darmziekte is een vorm van spondyloartritis. Spondyloartritis is een verzamelnaam voor een groep reumatische aandoeningen met een aantal gemeenschappelijke kenmerken waaronder ontstekingen in je bekken, je wervelkolom en/of gewrichten van je armen of benen. Deze aandoening komt vaker binnen sommige families voor en bij mensen die drager zijn van het gen HLA-B27. Daarom wordt aangenomen dat erfelijke aanleg een rol speelt bij het krijgen van spondyloartritis.

Spondyloartritis

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen axiale spondyloartritis (axiale SpA) en perifere spondyloartritis (perifere SpA):

Bij perifere spondyloartritis raken vooral de grote gewrichten in je armen of benen ontstoken. Artritis bij een darmziekte is een vorm van perifere spondyloartritis.

Bij axiale spondyloartritis heb je vooral klachten aan je bekken en je wervelkolom. De ziekte van Bechterew is de bekendste vorm van axiale spondyloartritis.

Wie krijgt artritis bij een darmziekte?

Artritis bij een darmziekte komt voor bij kinderen en volwassenen en komt even vaak voor bij mannen als bij vrouwen. De aandoening is soms lastig vast te stellen. Daardoor kan het zijn dat je al langere tijd klachten hebt voordat een arts de definitieve diagnose stelt.

De ontstekingen aan je gewrichten ontstaan, net als de ontstekingen in je darmen, doordat je immuunsysteem ontregeld raakt. De oorzaak van deze ontregeling is onbekend. Je lichaam denkt dat goede (lichaamseigen) cellen kwade indringers zijn en je afweersysteem wil die indringers verdrijven. Hierdoor komen bepaalde stoffen vrij waardoor ontstekingen ontstaan in gewrichten, pezen, spieren of organen, zoals de darmen. Dit kan op verschillende plaatsen van je lichaam gebeuren. Waarschijnlijk spelen zowel erfelijke factoren als omgevingsfactoren een rol.

Vaak doen de ontstekingen zich voor in de gewrichten van je armen of benen. Bij een gewrichtsontsteking heb je de volgende klachten. Je gewricht:

  • doet pijn
  • is gezwollen
  • is stijf
  • voelt warm aan
  • kun je minder goed bewegen

Ontstekingen in de gewrichten van je bekken of je wervelkolom veroorzaken vooral pijn en stijfheid rond je heupen, je bilstreek en laag in je rug. Soms treden de klachten hoger in de rug op, in je nek of in je borstkas. Je kunt je dan wat benauwd voelen en diep inademen is soms pijnlijk.

Andere klachten

Naast klachten aan je darmen en je gewrichten kun je last hebben van andere klachten. Voorbeelden hiervan zijn:

  • oogontsteking (uveïtis)
  • huidklachten of klachten aan de nagels, zoals psoriasis
  • aften in de mond
  • botontkalking
  • ontsteking van de pezen of peesaanhechtingen, voornamelijk van de achillespees

Je arts baseert de diagnose meestal op de uitkomst van de klachten die je aangeeft, het lichamelijk onderzoek en het bloedonderzoek.

Bij het lichamelijk onderzoek kijkt je arts naar ontstekingsverschijnselen aan je gewrichten en de beweeglijkheid van je bekken, heupen en rug. Ook bekijkt je arts je pezen, ogen en huid.

Met het bloedonderzoek wil je arts weten of er ontstekingswaarden in je bloed aanwezig zijn en of de erfelijke factor HLA-B27 aanwezig is. De aanwezigheid van HLA-B27 zegt niet alles omdat deze factor ook voorkomt bij mensen die geen last van deze aandoening hebben. Maar als de arts bij jou HLA-B27 aantreft in je bloed, kan dat de diagnose ondersteunen.
Lees meer over bloedwaarden

Aanvullend onderzoek

Daarnaast doet je arts vaak aanvullend onderzoek. Hij laat een of meerdere röntgenfoto’s maken om te kijken of er afwijkingen van gewrichten in je armen of benen zichtbaar zijn.

Zijn er ontstekingen in je wervelkolom of je bekken dan laat je arts röntgenfoto’s maken om te zien of dezelfde afwijkingen zichtbaar zijn als bij axiale spondyloartritis.

Artritis bij een darmziekte verloopt bij iedereen anders. Vaak wisselen periodes waarin de ziekte actief is af met periodes waarin je minder klachten hebt.

Medicijnen

Medicijnen spelen een belangrijke rol in het verminderen van je gewrichtsontstekingen. Veel gebruikte medicijnen bij artritis bij een darmziekte zijn:

  • ontstekingsremmende pijnstillers (NSAID’s)
  • klassieke reumaremmers (csDmards)
  • biologische medicijnen (bDmards)
  • corticosteroïden

NSAID’s kunnen maag- en darmklachten geven. Daarom zal je arts terughoudend zijn om deze voor te schrijven.
Lees meer over de verschillende soorten medicijnen

Lees meer over je specifieke medicijn

Behandelaars

Voor de behandeling van artritis bij darmziekten kom je meestal bij een reumatoloog en een MDL-arts. Een MDL-arts (Maag, Darm en Leverarts) is een arts die zich heeft gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van ziekten aan de spijsverteringsorganen. Een reumatoloog is de specialist op het gebied van reumatische aandoeningen en behandelt je gewrichtsontstekingen.
Lees meer over verschillende behandelaars

Aanvullende behandelingen

Er bestaan veel soorten alternatieve behandelingen. Soms merken mensen met een reumatische aandoening hiervan een positief effect. Overleg altijd eerst met je arts voordat je met een alternatieve behandeling begint omdat die bijwerkingen kan geven of een wisselwerking kan hebben met de medicijnen die je gebruikt.
Lees meer over alternatieve behandelingen

Meer informatie

Heb je vragen? Stel deze aan je MDL-arts, reumatoloog of huisarts.

Wil je weten waar je in het dagelijks leven tegenaan kunt lopen en hoe je daarmee om kan gaan als je deze aandoening hebt?
Kijk bij leven met reuma

Heb je niet de informatie gevonden die je zocht?
Kijk bij de veelgestelde vragen over reuma

Maag Lever Darm Stichting
Website: www.mlds.nl

Crohn en Colitis Ulcerosa Vereniging (CCUVN)
Website: www.crohn-colitis.nl

De medische informatie op deze site wordt samengesteld en actueel gehouden door ReumaNederland, de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR), de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en de Nederlandse Health Professionals Reumatologie (NHPR).