Heeft langdurige oefentherapie een positief effect bij mensen met reumatoïde artritis (RA) of axiale spondyloartritis (axiale SpA) die in hun dagelijks leven grote beperkingen ervaren? Dit wordt onderzocht in twee onderzoeken die in 2020 van start zijn gegaan.

Met deze onderzoeken hopen we straks het noodzakelijke bewijs te hebben dat langdurige oefentherapie bij deze groep mensen werkt en daarom opgenomen moet worden in het basispakket.

Wat houden de onderzoeken in? 

Het gaat om twee onderzoeken die beiden ongeveer drie jaar duren:

  • L-EXTRA (Longstanding Exercise Therapy in Patients with Rheumatoid Arthritis): dit onderzoek kijkt wat het effect is van langdurige oefentherapie bij mensen met RA die in hun dagelijks leven ernstige beperkingen ervaren.
  • L-EXSPA (Longstanding Exercise Therapy in Patients with Axial spondyloarthitis): dit onderzoek kijkt wat het effect is van langdurige oefentherapie bij mensen met axiale SpA die in hun dagelijks leven ernstige beperkingen ervaren.

In beide onderzoeken zijn twee groepen deelnemers:

  1. Deelnemers uit de ‘interventiegroep’ worden vanaf de start voor langere tijd behandeld door speciaal opgeleide fysio- en oefentherapeuten.
  2. Voor deelnemers uit de ‘controlegroep’ verandert er in het eerste jaar niets. Na een jaar worden zij ook voor langere tijd behandeld door speciaal opgeleide fysio- en oefentherapeuten.

Via loting krijgen deelnemers te horen in welke groep zij terecht komen.

Wie kan deelnemen?

Mogelijk kom jij in aanmerking om mee te doen als je voldoet aan de volgende voorwaarden:

  • De diagnose RA of axiale SpA is bij jou door een reumatoloog gesteld.
  • Je ervaart vanwege de RA of axiale SpA grote beperkingen in je dagelijks functioneren.
  • Je hebt de afgelopen drie maanden geen oefentherapie voor je RA of axiale SpA gehad. Als je momenteel wél bij een fysio- of oefentherapeut onder behandeling bent, kom je mogelijk later in aanmerking om mee te doen. Er moet minimaal drie maanden tussen beide behandelperiodes zitten.
  • Je bent bereid om minimaal 1 jaar en maximaal 3 jaar mee te doen aan het onderzoek.

Meer weten of aanmelden?

Voldoe je aan de voorwaarden die hierboven genoemd zijn en wil je deelnemen of heb je vragen? Dit kan via:

Samenwerking

De onderzoeken zijn opgezet door onderzoekers, reumatologen, fysio- en oefentherapeuten, Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), Sint Maartenskliniek, Maastricht UMC+, Reade, Stichting Axiale SpA Nederland en ReumaNederland.

Waarom alleen onderzoek voor RA en axiale SpA?

Uit het onderzoek van het Zorginstituut in 2016 blijkt dat er tot nu toe geen onderzoek is gedaan naar het effect van oefentherapie bij mensen met ernstige RA en axiale SpA. Aangezien deze groep het hardst wordt getroffen, sinds fysio- en oefentherapie niet meer wordt vergoedt vanuit de basisverzekering, richt het onderzoek zich op deze specifieke groep.

Wat is oefentherapie?

Oefentherapie is een onderdeel van fysiotherapie. Oefentherapie kan door een fysiotherapeut worden gegeven, maar ook door een zogenoemde oefentherapeut die werkt volgens de methode Mensendieck of Cesar.

Waar gaan deze onderzoeken van start?

Het is een landelijke studie waarbij alle poliklinieken reumatologie worden geïnformeerd en betrokken.

Welke partijen zijn betrokken bij dit onderzoekstraject?

Heel veel partijen. Denk aan onderzoekers, beroepsverenigingen (NVR, NHPR, KNGF, VvOCM), UMC’s (Universitair Medische Centra’s) zoals het LUMC, Sint Maartenskliniek, Maastricht UMC+ en Reade, Zorginstituut en ministerie van VWS. En natuurlijk ReumaNederland.

Waarom vindt ReumaNederland deze onderzoeken zo belangrijk?

ReumaNederland vindt dat iedereen met reuma die het nodig heeft fysio- en oefentherapie vergoed moet krijgen. Het wetenschappelijk bewijs voor het effect van oefentherapie bij ernstige RA en axiale SpA ontbreekt nu nog. Daarom hebben wij in maart 2018 samen met onderzoekers twee onderzoeksvoorstellen ingediend bij het Zorginstituut. ReumaNederland draagt financieel ook een deel bij aan de onderzoeken.

Wat is een VT-traject?

VT staat voor ‘Voorwaardelijke Toelating’ van zorg. Sinds 1 januari 2012 kan de minister voor Medische Zorg besluiten om zorg die nog niet bewezen effectief is, toch tijdelijk toe te laten tot het basispakket. Dit gebeurt dan onder de voorwaarde dat onderzoekers gegevens verzamelen over de effectiviteit en kosteneffectiviteit van de zorg. Aan de hand van deze gegevens stelt het Zorginstituut vast of de zorg definitief onderdeel kan zijn van het basispakket. Meer informatie vindt je op de website van het Zorginstituut.

Waarom duurt dit traject zo lang?

Het traject van Voorwaardelijke Toelating bestaat uit diverse stappen. Iedere stap is belangrijk en vergt goede voorbereiding en afstemming. Helaas kosten procedures tijd. Voor een onderzoeksopzet zoals deze staat een gebruikelijke termijn van vier jaar. Dat betekent dat het gehele traject vanaf indiening, voorbereiding, afstemming tot en met de uitwerking meer dan vier jaar duurt.

Tot wanneer kan ik mij aanmelden?

De onderzoeken lopen tot 2023. Zolang er nog plek is voor deelnemers (215 per onderzoek) kun je je aanmelden.

Hoe weet ik in welke onderzoeksgroep ik kom?

De deelnemers voor beide onderzoeken worden na loting ingedeeld in de ‘interventiegroep’ of de ‘controlegroep’.

Kan ik bij mijn eigen fysio- of oefentherapeut blijven als ik in de interventiegroep kom?

Als je (na loting) in de interventiegroep zit, dan wordt een speciaal opgeleide fysio- of oefentherapeut gezocht bij jou in de buurt. Als jij graag bij je eigen fysio- of oefentherapeut onder behandeling wilt blijven dan kan dat als hij/zij geschikt is om de speciale opleiding te volgen.

Krijg ik alle behandelingen vergoed?

Deelnemers aan het onderzoek krijgen hun behandelingen voor oefentherapie volledig vergoed. Wel geldt voor alle deelnemers een eigen risico, als je die nog niet verbruikt hebt voor andere zorg.

Bekijk in de afbeelding hieronder hoe het onderzoekstraject verloopt.