Onderzoek langdurige oefentherapie bij ernstige RA en axiale SpA

Sinds 2012 wordt fysio- en oefentherapie bij de meeste vormen van reuma niet meer vergoed uit de basisverzekering. ReumaNederland vindt dat onbegrijpelijk en maakt zich sinds 2012 hard om fysio-en oefentherapie weer terug te krijgen in het basispakket. Wij vinden dat iedereen met reuma die het nodig heeft fysio- en oefentherapie vergoed moet krijgen.

Wetenschappelijk bewijs nodig

Zowel behandelaars als mensen met reuma zijn overtuigd van de positieve effecten (zoals minder pijn en beter kunnen bewegen) van fysio-en oefentherapie op de kwaliteit van leven. Het wetenschappelijk bewijs voor het effect van oefentherapie bij ernstige reumatoïde artritis (RA) en axiale spondyloartritis (axiale SpA) ontbreekt. Terwijl juist deze groep mensen deze zorg zo hard nodig heeft! Om deze noodzakelijke zorg weer vergoed te krijgen, willen we bewijzen dat oefentherapie op de lange termijn werkt. Daarom is ReumaNederland hiermee aan de slag gegaan.

Onderzoek aangevraagd

ReumaNederland heeft twee onderzoeksvoorstellen ingediend. Dit hebben we gedaan in samenwerking met onderzoekers uit LUMC, Sint Maartenskliniek, Maastricht UMC+ en met de Nederlandse vereniging voor Reumatologie (NVR). In die onderzoeken willen we het effect meten van langdurige oefentherapie bij mensen met ernstige reumatoïde artritis (RA) en axiale spondyloartritis (axiale SpA).

Met de uitkomsten willen wij aan de minister bewijzen dat oefentherapie voor deze groep mensen werkt én daarom in het basispakket hoort. Maar voordat het zover is, hebben we nog diverse stappen te zetten.

In augustus 2018 heeft minister Bruins van VWS (Medische Zorg) de twee voorgestelde onderzoeken aangewezen als ‘potentiële kandidaat voor voorwaardelijke toelating tot de zorgverzekering’ (het zogenaamde ‘VT-traject’). Op dit moment is nog niet zeker of deze twee onderzoeken ook echt uitgevoerd gaan worden. Daarom noemt de minister het een ‘potentiële kandidaat’.

In de afbeelding hieronder kun je zien hoe dit traject verloopt.

Wat zijn de volgende stappen?

  • Uitwerken onderzoek en vastleggen afspraken (convenant fase)
    Verschillende partijen – zoals de onderzoekers, de beroepsgroepen (KNGF, NVR en VvOCM) en ReumaNederland – werken het onderzoek verder uit en maken daarover afspraken. Als dat gedaan is, bepaalt de minister of de onderzoeken ook écht kunnen starten.
  • Start onderzoeken
    In de onderzoeken wordt gekeken of langdurige oefentherapie werkt bij mensen met ernstige RA en axiale SpA. Ook wordt gekeken of de inzet van deze zorg betaalbaar is. De onderzoeken duren ongeveer vier jaar. Beide onderzoeken zijn onderdeel van een traject dat heet: ‘voorwaardelijke toelating tot de zorgverzekering’
  • Besluit of oefentherapie voor RA en axiale SpA in basispakket komt
    Op basis van de uitkomsten van deze twee onderzoeken bepaalt de minister of langdurige oefentherapie voor deze specifieke groep mensen uiteindelijk (weer) in het basispakket komt. Dat is natuurlijk ons doel!

Veelgestelde vragen

Waarom vindt ReumaNederland deze onderzoeken zo belangrijk?

ReumaNederland vindt dat iedereen met reuma die het nodig heeft fysio- en oefentherapie vergoed moet krijgen. Het wetenschappelijk bewijs voor het effect van oefentherapie bij ernstige RA en axiale SpA ontbreekt nu nog. Terwijl juist deze groep mensen deze zorg zo hard nodig heeft! Om deze noodzakelijke zorg weer vergoed te krijgen, willen we bewijzen dat oefentherapie op de lange termijn werkt. Dat hopen we met deze onderzoeken te kunnen bewijzen.

Wanneer gaan de onderzoeken van start?

Dat is nu nog niet bekend. Zodra we dat weten, dan communiceren we dit natuurlijk. We hopen dat beide onderzoeken in het najaar 2019 kunnen starten.

Waar gaan deze onderzoeken van start?

Dit is nog niet bekend. Het is de bedoeling dat diverse onderzoekscentra door heel Nederland deelnemen aan beide onderzoeken.

Waarom alleen onderzoek voor RA en axiale SpA?

Uit het onderzoek van het Zorginstituut in 2016 blijkt dat er tot nu toe geen onderzoek is gedaan naar het effect van oefentherapie bij mensen met ernstige RA en axiale SpA. Aangezien deze groep het hardst wordt getroffen, sinds fysio- en oefentherapie niet meer wordt vergoedt vanuit de basisverzekering, richt het onderzoek zich op deze specifieke groep.

Welke partijen zijn betrokken bij dit onderzoekstraject?

Heel veel partijen. Denk aan onderzoekers, beroepsverenigingen (NVR, NHPR, KNGF, VvOCM), UMC’s (Universitair Medische Centra’s), Zorginstituut en ministerie van VWS. En natuurlijk ReumaNederland.

Wat is een VT-traject?

VT staat voor ‘Voorwaardelijke Toelating’ van zorg. Sinds 1 januari 2012 kan de minister voor Medische Zorg besluiten om zorg die nog niet bewezen effectief is, toch tijdelijk toe te laten tot het basispakket. Dit gebeurt dan onder de voorwaarde dat onderzoekers gegevens verzamelen over de effectiviteit en kosteneffectiviteit van de zorg. Aan de hand van deze gegevens stelt het Zorginstituut vast of de zorg definitief onderdeel kan zijn van het basispakket. Meer informatie vindt je op de website van het Zorginstituut.

Waarom duurt dit traject zo lang?

Het traject van Voorwaardelijke Toelating bestaat uit diverse stappen. Iedere stap is belangrijk en vergt goede voorbereiding en afstemming. Helaas kosten procedures tijd. Voor een onderzoeksopzet zoals deze staat een gebruikelijke termijn van vier jaar. Dat betekent dat het gehele traject vanaf indiening, voorbereiding, afstemming tot en met de uitwerking meer dan vier jaar duurt.

Kom ik in aanmerking om mee te doen aan het onderzoek?

Heb je RA of axiale SpA met ernstige gewrichtsschade of ontstekingsactiviteit én ondervind je daardoor grote beperkingen in jouw dagelijks functioneren? Mogelijk kom jij in aanmerking om straks mee te doen aan dit onderzoek. Zodra de onderzoeken bijna van start gaan, verschijnt een oproep om deel te nemen.

Hoeveel mensen kunnen er mee doen?

In principe kan iedereen die voldoet aan de genoemde criteria deelnemen aan het onderzoek.

Hoe kan ik mij opgeven?

Zodra de onderzoeken bijna van start gaan, komt er een oproep op de website van ReumaNederland en op een aantal andere plekken. Houd onze website in de gaten of abonneer je op onze nieuwsbrief zodat je op de hoogte blijft.

Wanneer komt fysiotherapie weer terug in het basispakket?

Dat weten we niet. Wat ons betreft liever nog vandaag dan morgen. Daarom is ReumaNederland al sinds 2012 bezig om het weer terug te krijgen in het basispakket. Dat blijkt echter niet eenvoudig en vergt een lange adem. Met dit onderzoek hopen we in ieder geval aan te tonen dat langdurige oefentherapie voor ernstige RA en axiale SpA werkt zodat oefentherapie voor die groep mensen weer vergoed wordt.