Soms tast de reuma je gewrichten aan en is een operatie door een orthopedisch chirurg of een plastisch chirurg nodig. Tijdens de operatie wordt het aangetaste gewricht bijvoorbeeld schoongemaakt, vastgezet of vervangen door een kunstgewricht (prothese). Bij veel verschillende gewrichten zijn operaties mogelijk. Denk aan je schouder, elleboog, pols, hand, heup, knie of voet.

De keuze voor een operatie hangt af van de volgende factoren:

  • hoeveel pijn je hebt
  • hoe je je gewricht kunt bewegen
  • de aantasting van botten, spieren en pezen rondom het gewricht

Ook de volgende factoren bepalen of je voor een operatie in aanmerking komt:

  • je lichamelijke conditie
  • andere lichamelijke aandoeningen
  • een actieve ontsteking in je aangedane gewricht of ergens anders in je lichaam
  • je leeftijd

Als je arts een operatie adviseert, informeer dan uitgebreid naar de mogelijkheden, risico’s en beperkingen van operaties.

Soorten operaties

Bij reuma komen de volgende operaties regelmatig voor:

Als het kraakbeen van je gewricht nog redelijk van kwaliteit is, is schoonmaken van je gewricht een mogelijkheid. De orthopedisch chirurg verwijdert dan loszittende stukjes bot en kraakbeen.

Als een gewricht erg veel pijn doet en het kraakbeen van slechte kwaliteit is, is het vastzetten van je gewricht een mogelijkheid. De orthopedisch- of plastisch chirurg zet twee botdelen aan elkaar. Voordeel is dat je gewricht geen pijn meer doet. Nadelen zijn: een (lange) gipsperiode en revalidatietijd. Soms groeit het bot niet aan elkaar, dan blijf je pijn houden. Meestal gebeurt het vastzetten van een gewricht bij je pols, enkel, vinger of (grote) teen.

Lees meer over enkelartrodese

Lees meer over voorvoetartrodese

Bij knieklachten en klachten aan je grote teen door artrose of een vorm van ontstekingsreuma kan een standscorrectie zinvol zijn.

Bij o- of x-benen staat je onderbeen te scheef ten opzichte van je bovenbeen. Door een standscorrectie van de knie heb je een prothese vaak niet meer nodig.

Lees meer over een standscorrectie van de knie

Je grote teen kan scheef komen te staan door bijvoorbeeld artrose, vormen van ontstekingsreuma, maar ook door te krappe schoenen. Een scheefstand van de teen heet hallux valgus. Door de scheefstand is lopen pijnlijk.

Lees meer over een standscorrectie van de grote teen

Als je kraakbeen bijna weg is, je veel pijnklachten hebt en je je gewricht niet meer goed kunt gebruiken, kom je wellicht in aanmerking voor een kunstgewricht (prothese).

De belangrijkste reden voor het plaatsen van en prothese is het verminderen van de pijnklachten. Hierdoor kun je weer beter functioneren.

Hieronder vind je meer informatie over enkele gewrichtsprotheses. Ook in polsen en vingers zijn protheses mogelijk.

Lees meer over schouderprotheses

Lees meer over de elleboogprothese

Lees meer over de heupprothese

Lees meer over knieprotheses

Lees meer over de enkelprothese

Voorbereiding op operatie

Deze vragen aan de orthopedisch- of plastisch chirurg helpen je bij de voorbereiding op een operatie:

  • Waarom is deze operatie nodig?
  • Hoe bereid ik mij voor op de operatie?
  • Wat wordt er tijdens de operatie gedaan?
  • Welke problemen kunnen tijdens en na de operatie ontstaan?
  • Wat staat mij te wachten na de operatie?
  • Wanneer mag ik naar huis?
  • Wat staat mij te wachten in de herstelfase direct na de operatie?
  • Wat kan ik op langere termijn verwachten?
  • Wat mag ik wel en wat niet na de operatie?
  • Welk resultaat mag ik van deze operatie verwachten?
  • Welke behandelaar kan mij het beste adviseren en begeleiden bij de revalidatie?

Overleg ook met je behandelend arts en/of chirurg of het tijdelijk stoppen met je medicijnen nodig is. Sommige medicijnen kunnen bijvoorbeeld het risico op een nabloeding vergroten.

Van je behandelend arts krijg je meestal ook schriftelijke informatie mee over je operatie en over de voorbereiding op de narcose. Denk aan wanneer je nuchter moet zijn, het verwijderen van make-up, sieraden en je kunstgebit als je dat hebt.

Risico’s bij operatie

Bij elke operatie is er een kans op een complicatie (risico). Veel voorkomende risico’s bij operaties zijn:

De kans hierop is klein. Een wondinfectie is meestal na enkele dagen zichtbaar. De wond is dan rood en pijnlijk en je temperatuur is verhoogd. Soms is een operatie nodig om pus te verwijderen. Dit voorkomt een aanhoudende infectie van je gewricht en het risico dat bijvoorbeeld een prothese verwijderd moet worden. Merk je dat de wond roder en pijnlijker wordt? Neem dan direct contact op met je specialist. Lukt dit niet, bel de spoedarts van het ziekenhuis.

De kans dat de wond nabloedt, is de eerste 24 uur het grootst. Voor de eerste dagen heb je een drukverband gekregen. Meestal is een tweede operatie niet noodzakelijk. Wel kun je bij een forse nabloeding een bloedtransfusie krijgen om het bloedtekort aan te vullen.

Het komt soms voor dat de wond niet goed of langzaam geneest.

Alle operaties die lang duren verhogen de kans op trombose. Om dit te voorkomen krijg je vanaf de dag van de operatie bloedverdunnende medicijnen in de vorm van tabletten of injecties. Meestal mag je daarmee stoppen als je weer voldoende actief bent.

Wil je meer informatie over specifieke complicaties bij een bepaald gewricht? Lees dan de informatie over die operatie.

De operatie in het ziekenhuis

Afhankelijk van de soort operatie die je krijgt blijf je 1 of meerdere dagen in het ziekenhuis. Als je meerdere dagen in het ziekenhuis blijft, krijg je meestal ook begeleiding en instructie van een oefentherapeut of fysiotherapeut hoe je je gewricht het beste kunt gebruiken en krijg je tips wat je het beste kunt doen als je weer thuis bent.

Vragen die je tijdens je opname kunt bespreken met de chirurg, oefen- of fysiotherapeut, ergotherapeut of verpleegkundige zijn onder andere:

  • of je nazorg in een revalidatiecentrum nodig hebt
  • of het inschakelen van thuiszorg bij thuiskomst nodig is
  • hoe jij je dagelijkse activiteiten op kan pakken
  • op welke manier en wanneer je je werkzaamheden kunt pakken.

Medicijnen

Direct na de operatie mag je meestal je gebruikelijke medicijnen weer innemen. Doe dit in overleg met je arts. Zo nodig past hij ook de pijnstilling aan. Tijdens je verblijf in het ziekenhuis en soms ook nog thuis, krijg je tabletten of injecties om trombose te voorkomen. Hoelang je die moet gebruiken, hangt af van de soort operatie.

Weer naar huis na de operatie

Bij ontslag uit het ziekenhuis krijg je mee:

  • een afspraak op de polikliniek
  • een recept voor eventuele medicijnen
  • instructies wat je wel en niet met je geopereerde gewricht mag doen
  • op welke signalen je moet letten als er zich complicaties voordoen

Eventueel krijg je mee:

  • een afspraak met de trombosedienst
  • een recept voor verbandmiddelen
  • een overdracht voor de thuiszorg of het verpleeghuis
  • een verwijzing en overdracht voor oefen- of fysiotherapie

Deelname aan het verkeer

Overleg met je arts wanneer je weer veilig aan het verkeer kan deelnemen, zoals autorijden, besturen van scootmobiel of fietsen.

Werk

Je kunt weer aan het werk in overleg met je bedrijfsarts. Bij twijfel: vraag aan je bedrijfsarts of hij contact opneemt met je orthopedisch chirurg. Sommige activiteiten mag je wellicht nog niet doen.

De medische informatie op deze site wordt samengesteld en actueel gehouden door ReumaNederland, de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR), de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en de Nederlandse Health Professionals Reumatologie (NHPR).