Als je een vorm van reuma hebt, krijg je vaak te maken met verschillende behandelaars. Elke behandelaar is deskundig op zijn eigen gebied. De reumatoloog is dé specialist op het gebied van reumatische aandoeningen. Meestal is de reumatoloog ook je hoofdbehandelaar en overleg je met hem over je behandeling. Waar nodig schakelt hij andere soorten behandelaars in.

Hieronder zie je een overzicht van de behandelaars waar je mee te maken kunt krijgen.

De reumatoloog is een medisch specialist met kennis over reumatische aandoeningen. Hij houdt zich vooral bezig met vormen van reuma waarbij een ontsteking in je gewrichten optreedt en waarbij inwendige organen ook betrokken kunnen zijn. Meestal is de reumatoloog je hoofdbehandelaar en betrekt er waar nodig andere artsen of hulpverleners bij.

Ga je voor het eerst naar de reumatoloog? Bekijk het filmpje wat je kan verwachten bij het eerste bezoek:

De verpleegkundig specialist (VS) is een relatief nieuw beroep binnen de gezondheidszorg. Verpleegkundig specialisten zijn BIG-geregistreerde verpleegkundigen die na hun HBO-Verpleegkunde opleiding een tweejarige of driejarige opleiding Master Advanced Nursing Practice hebben afgerond.

Deze opleiding is gericht op zowel medisch handelen als verpleegkundige verdieping en het inrichten van zorgprocessen.

De VS-reumatologie heeft veel kennis van de zorg voor en behandeling van mensen met een reumatische ziekte. De verpleegkundig specialist is een zelfstandig behandelaar die medische en verpleegkundige zorg verleent. Denk aan:

  • het analyseren van je klachten,
  • het stellen van een diagnose,
  • het voorschrijven van medicijnen,
  • het verrichten van gewrichtspuncties,
  • toedienen van injecties,
  • het geven van voorlichting
  • en verwijzen naar andere hulpverleners.

Tijdens reguliere controle afspraken beoordeelt de VS, onder andere aan de hand van lichamelijk onderzoek en laboratoriumuitslagen, de werking en veiligheid van je behandeling.

Op steeds meer poliklinieken werken verpleegkundig specialisten samen met reumatologen. Bij de behandeling van mensen met een ingewikkelde reumatische ziekte zal deze samenwerking intensiever zijn.

De afspraken over welke zorgverlener wat doet op een polikliniek reumatologie kunnen per polikliniek verschillen.

Physician assistants (PA’s) hebben een vrij nieuw beroep in de gezondheidszorg. Het zijn meestal zorgverleners die een hbo-opleiding hebben gevolgd (bijvoorbeeld fysiotherapie of verpleegkunde). Daarna hebben ze een een brede medische masteropleiding gedaan.

De PA die werkt binnen de reumatologie heeft veel kennis van de zorg voor mensen met een reumatische aandoening. Afhankelijk van zijn kennis en ervaring is de PA bij een onderdeel van de zorg betrokken of voert hij de zorg zelfstandig uit.

Een physician assistant kan en mag bijvoorbeeld een diagnose stellen en behandelingen uitvoeren. Zoals een punctie doen (stukje weefsel weghalen), injecties geven en medicijnen voorschrijven. Daarnaast kan de physician assistant  de werking en veiligheid van je behandeling controleren. Bijvoorbeeld aan de hand van lichamelijk onderzoek en laboratorium- of röntgenonderzoek, tijdens de reguliere controle afspraken.

Het verschil met de reumatoloog is dat de physician assistant minder kennis van en ervaring heeft met zeldzamere vormen van reuma. In dat geval werkt hij nauw samen met de reumatoloog.

De reumaverpleegkundige (of reumaconsulent) speelt samen met de reumatoloog een belangrijke rol in de behandeling. Na het stellen van de diagnose breng je naast bezoeken aan de reumatoloog ook vaak bezoeken aan de reumaverpleegkundige.

Je kunt bij de reumaverpleegkundige terecht met vragen over je aandoening, je behandeling en hoe je met je aandoening om kunt gaan.

In overleg met de reumatoloog voert de reumaverpleegkundige ook controles en metingen uit om je aandoening goed in de gaten te houden. Zij overlegt en verwijst je, als dat nodig is, ook naar ander hulpverleners. Zoals de fysiotherapeut en ergotherapeut.

Een orthopedisch chirurg is gespecialiseerd in het verhelpen van klachten aan je houdings- en bewegingsapparaat (botten, spieren, pezen en gewrichten). Hij geeft adviezen, verwijst je door of voert operaties uit. Hiervoor heeft de orthopedisch chirurg verschillende technieken, zoals het:

  • schoonmaken van een gewricht
  • verwijderen van loszittende stukjes bot in het gewricht
  • vastzetten van een gewricht
  • aanbrengen van een prothese (kunstgewricht). Dat kan in verschillende gewrichten (bijvoorbeeld in de knie, de heup of de schouder)

Bij mensen die last hebben van de gewrichtjes in hun handen, is de plastisch chirurg vaak dé specialist voor het doen van een operatie. Daarnaast kunnen reumatische aandoeningen soms leiden tot (flinke) vervormingen of vergroeiingen van je aangedane gewrichten. Dat is niet alleen pijnlijk, maar het ziet er vaak ook minder mooi uit. De plastisch chirurg kan je ook dan helpen. Niet alleen bij het verfraaien van je gewricht, ook bij het (deels) terugwinnen van een goede werking ervan.

 

Sommige vormen van reuma geven huidklachten. De specialist op dit gebied is de dermatoloog. Hij doet gericht onderzoek naar je huidklachten en stelt een behandeling voor.

Bij sommige vormen van reuma kun je klachten aan de werking van je organen krijgen, zoals de lever, de darmen of de nieren. De specialist op dit gebied is de internist. Hij doet gericht onderzoek naar de werking van je organen en stelt een behandeling voor, vaak in overleg met de reumatoloog.

Soms speelt je zenuwstelsel een rol als je een vorm van reuma hebt. Denk bijvoorbeeld aan druk op de zenuwen door een vergroeiing of ontsteking. Of door artrose in de wervelkolom waardoor pijn of uitvalverschijnselen optreden. De neuroloog weet enorm veel over je zenuwstelsel. Hij kan een belangrijke rol spelen in de pijnbestrijding en beoordelen of bijvoorbeeld een operatie zin heeft.

Een cardioloog is de specialist op het gebied van hart- en vaataandoeningen. Bij vormen van ontstekingsreuma heb je een iets hogere kans op hart- en vaataandoeningen. Je wordt naar een cardioloog verwezen als je klachten hebt aan je hart of vaatstelsel.

Bij sommige vormen van reuma, denk aan Juveniele Idiopathische Artritis (jeugdreuma) of axiale spondyloartritis, komen oogklachten of oogontstekingen (uveïtis) regelmatig voor. De oogarts onderzoekt je oogklachten en stelt een behandeling voor. De oogarts wordt soms ook preventief ingeschakeld om oogklachten te voorkomen, bijvoorbeeld als je langdurig hydroxychloroquine (Plaquenil) gebruikt.

Een fysio-of oefentherapeut (Cesar of Mensendieck) helpt om jouw klachten in kaart te brengen en analyseert wat hiervoor de beste oplossing is. Aan de hand hiervan helpt de fysio- of oefentherapeut je om te kijken welke oefeningen voor jou geschikt zijn en hoe vaak je die het beste kunt doen.

Daarnaast geeft de fysiotherapeut of oefentherapeut advies over je houding, welke manieren van bewegen voor jou geschikt zijn en hoe je bijvoorbeeld geleidelijk aan meer kunt gaan bewegen.

Ook na een eventuele operatie kan de fysio- of oefentherapeut je helpen tijdens het revalidatieproces. Kortom: heb je een vraag over bewegen, vraag dan advies aan de fysio- of oefentherapeut.

Een ergotherapeut adviseert je en helpt je als je moeilijkheden hebt met het uitvoeren van je dagelijkse bezigheden. Bijvoorbeeld als je moeite hebt met de verzorging van jezelf, met je huishouden, je werk of  je hobby’s.

Ook voor het leren omgaan met je vermoeidheid kun je terecht bij een ergotherapeut. Zij kan je helpen bij het verdelen van je energie.

Een ergotherapeut adviseert je verder over hulpmiddelen of aanpassingen in huis. En waar je een vergoeding hiervoor kunt aanvragen.

Als je veel klachten aan je handen en/of polsen hebt, kan de handtherapeut je helpen je handfunctie te verbeteren. De handtherapeut geeft je bijvoorbeeld oefeningen om de kracht van je handen te verbeteren. Na een handoperatie kan de handtherapeut je helpen bij het revalidatieproces.

Als je reuma hebt, heeft dat veel invloed op je dagelijkse leven en op hoe je je voelt. Soms loop je daarin vast. Een maatschappelijk werker of een psycholoog kan je hierbij helpen.

Maatschappelijk werker:
Een maatschappelijk werker helpt je met het oplossen van problemen en het omgaan met je reuma in je dagelijks leven en op je werk. Hij kan je helpen met het aanvragen van vergoedingen voor hulpmiddelen. En hij weet bij welke instanties je het beste terecht kunt als je praktische of financiële vragen hebt.  Heb je bijvoorbeeld minder inkomen of (dreigende) schulden, dan helpt de maatschappelijk werker je op weg.

Psycholoog
Door je reuma verandert er soms veel in je leven en dat moet je verwerken. Dit verwerkingsproces kost tijd. De psycholoog kan je helpen om een nieuwe draai in je leven te gaan vinden. De psycholoog helpt je door middel van gesprekken om meer inzicht te krijgen in de knelpunten waar je door je reuma tegenaan loopt. En ze helpt je en om beter met die knelpunten om te kunnen gaan.

Hulp voor jou en je partner
Het hebben van reuma heeft ook invloed op het leven van je partner en op jullie relatie. Een gesprek met een maatschappelijk werker of psycholoog kan helpen hier meer inzicht in te krijgen en samen naar oplossingen te zoeken.

Het is belangrijk dat je je voeten goed kan blijven gebruiken bij staan en lopen. Bij reuma ontstaan vaak voetproblemen en een podotherapeut kan je dan helpen. Hij/zij bespreekt je voetklachten met je, onderzoekt je voeten en je loopfunctie en maakt een behandelplan. Het doel is je voetklachten te verminderen waardoor je beter gaat staan en lopen. Aan de hand van het behandelplan heeft een podotherapeut verschillende mogelijkheden. Ze kan:

  • advies geven over je dagelijkse voetverzorging en schoenkeuzes
  • pijnlijke drukplekken behandelen met speciale zolen
  • aanpassingen in je schoenen of zolen maken om je voeten beter te ondersteunen
  • scheefstaande tenen corrigeren met hulpstukjes (teenorthesen)
  • wondjes behandelen en verzorgen.

Een podotherapeut werkt als het nodig is samen met een orthopedisch schoenmaker om aanpassingen in of aan je orthopedische schoenen te maken. Ook werkt ze samen met een pedicure voor het optimaliseren van je voetverzorging.

Een orthopedisch schoenmaker maakt en herstelt schoenen die speciaal voor jou geschikt zijn. Op maat gemaakte schoenen kunnen een oplossing zijn als gewone schoenen (confectieschoenen) je voeten pijn bezorgen of onvoldoende steun geven bij het lopen. Je kunt ook bij hem terecht voor aanpassingen aan je schoenen. De orthopedisch schoenmaker bekijkt of het voldoende is om je schoenen aan te passen of dat je maatschoenen nodig hebt.

Doel is dat je met zo weinig mogelijk pijn kunt lopen en staan. Verder houdt de orthopedisch schoenmaker in de gaten of je schoenen nog voldoende steun geven en of je klachten verminderen. Orthopedische schoenen zijn in verschillende modellen en kleuren te krijgen.

Meestal werkt een orthopedisch schoenmaker in een instelling. Ook werkt hij meestal nauw samen met een medisch specialist en bijvoorbeeld een podotherapeut.

Een pedicure helpt je met het verzorgen van je voeten als je daar moeite mee hebt. Een pedicure knipt nagels, behandelt eeltvorming, likdoorns, wratten en ingegroeide nagels, verzorgt kloven en geeft een ontspannende voetmassage. Er werken pedicures met een aantekening ‘voetverzorging bij reumapatiënten’. Deze werken vaak nauw samen met een podotherapeut.

Een diëtist is een deskundige op het gebied van voeding en gezondheid. Ze kijkt wat voeding voor jouw gezondheid kan betekenen. Zij helpt je ervoor te zorgen dat je de juiste voedingsstoffen binnenkrijgt. Ze geeft ook advies over het bereiken of behouden van een gezond gewicht. Bij de adviezen houdt ze rekening met bijvoorbeeld je aandoening, je medicijngebruik en wat je wel of niet lekker vindt om te eten. Een diëtist werkt vaak samen met je (huis)arts.

Ben jij in loondienst? Jouw werkgever heeft een contract met een bedrijfsarts. Zo’n bedrijfsarts adviseert jou en je leidinggevende hoe jij aan het werk kunt blijven of weer aan het werk kunt komen als je ziek thuis bent vanwege je reuma.

Je bedrijfsarts kijkt wat je nodig hebt. Bijvoorbeeld de aanschaf van een hulpmiddel of aanpassing van je werktijden of je taken. Of misschien een combinatie van deze maatregelen. Hierbij werkt hij samen met andere professionals en een preventiemedewerker.

De rol van de bedrijfsarts als je niet ziekgemeld bent
Je kan bij de bedrijfsarts terecht met je vragen over aan het werk blijven met je klachten. De bedrijfsarts komt misschien ook op de werkvloer langs. Dit alles is dus mogelijk, ook als je niet ziekgemeld bent.

De rol van de bedrijfsarts als je ziekgemeld bent
Ben je wel ziekgemeld, dan adviseert de bedrijfsarts over de aanpak. En hij begeleidt jou in de periode dat je ziek bent en als je weer aan de slag gaat. Bijvoorbeeld over het tempo van je werkhervatting en de taken.

Beroepsgeheim
De bedrijfsarts heeft beroepsgeheim en geeft dus onafhankelijk van je werkgever advies. Kortom, de bedrijfsarts kan een belangrijk steentje bijdragen aan je gezondheid en om aan het werk te blijven of weer te komen.

Lees meer tips over reuma en werk

De medische informatie op deze site wordt samengesteld en actueel gehouden door ReumaNederland, de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR), de Nederlandse Orthopaedische Vereniging (NOV) en de Nederlandse Health Professionals Reumatologie (NHPR).