De komende jaren werken toponderzoekers uit verschillende vakgebieden samen in een groot onderzoek naar het menselijk afweersysteem. Hun doel: verschillende aandoeningen waarbij het afweersysteem is ontregeld, zoals ontstekingsreuma, kanker en MS, beter begrijpen en beter behandelen. Dit grote onderzoeksprogramma heet Afweer uit balans. In totaal maken ReumaNederland en 19 andere gezondheidsfondsen, de overheid en het bedrijfsleven 15 miljoen euro hiervoor vrij.

Bij ontstekingsreuma valt het afweersysteem het eigen lichaam aan. Ontstoken gewrichten, spieren en soms organen zijn het gevolg. De resultaten uit het onderzoeksprogramma Afweer uit balans moeten het mogelijk maken om eerder in het ontstaan van ontstekingsreuma het afweersysteem bij te sturen en zo de aanval op het eigen lichaam te voorkomen.

Hoe werkt het afweersysteem?
Het afweersysteem beschermt ons tegen een groot aantal infecties en ziektes. Het afweersysteem bestaat uit cellen, overal in ons lichaam, die alles nauwlettend in de gaten houden. Afweercellen beschermen ons tegen bijvoorbeeld virussen en bacteriën, maar ze ruimen ook lichaamseigen ‘slechte’ cellen op. De cellen in ons afweersysteem kunnen ontsporen: ze gaan te hard werken. Dan vallen ze gezonde cellen in ons lichaam aan, bijvoorbeeld in gewrichten en organen. Die raken ontstoken en beschadigd. Soms ontsporen afweercellen op een andere manier: ze werken juist niet hard genoeg en ruimen slechte eigen cellen niet meer op. Daardoor kunnen bijvoorbeeld kankercellen blijven doorgroeien.

Veel aandoeningen ontstaan in het afweersysteem
Ongeveer 220.000 mensen in Nederland hebben een vorm van ontstekingsreuma. Voorbeelden zijn reumatoïde artritis (RA), axiale spondyloartritis (o.a. de ziekte van Bechterew), het syndroom van Sjögren, sclerodermie en jeugdreuma. Maar er zijn nog veel meer mensen die kampen met een afweersysteem dat uit balans is: mensen met kanker, MS, bepaalde darmziekten of allergieën. Daarom hebben de Samenwerkende Gezondheidsfondsen (SGF), waar ReumaNederland deel van uitmaakt, het grote onderzoeksprogramma Afweer uit balans opgezet. Niet eerder werd er in Nederland zo breed en ziekte-overstijgend samengewerkt in onderzoek naar het afweersysteem. Het programma ziet er als volgt uit:

Waar gaan de onderzoekers aan werken?
De toegekende onderzoeken moeten het mogelijk maken om eerder in het proces van het ontstaan van ziektes het afweersysteem bij te sturen. Ontsporing van cellen speelt bij veel ziektes een cruciale rol in het ontstaan van de aandoening. Als die ontsporing kan worden tegengaan of hersteld, dan komt genezing echt in zicht.

Lees meer over een aantal onderzoeken die na de zomer van start gaan:

Witte bloedcellen maken deel uit van het menselijk afweersysteem en beschermen ons tegen bacteriën, virussen en andere indringers. De B-cel is een witte bloedcel die antistoffen maakt. Antistoffen maken ziekteverwekkers onschadelijk of markeren ze zodat andere afweercellen ze kunnen uitschakelen.

Als er iets misgaat met B-cellen kunnen ziektes ontstaan. Zo kunnen kwaadaardige B-cellen de overhand krijgen door een verstoorde aanmaak van B-cellen. Het afweersysteem ruimt de ontspoorde B–cellen niet op. Dit is het geval bij sommige soorten leukemie en lymfeklierkanker. Het is ook mogelijk dat B-cellen en antistoffen zich tegen het eigen lichaam keren. Dit heet auto-immuniteit en speelt een rol bij ziektes zoals multiple sclerose en reumatoïde artritis. Het afweersysteem valt dan gezonde weefsels aan.

Er zijn behandelingen die ontspoorde B-cellen remmen of verwijderen. Hoewel ze effectief zijn bij tal van ziektes, is nog niet goed bekend waaróm ze werken. Ook onduidelijk is welke patiënt er (het meeste) baat bij heeft en op welk moment de behandeling het best ingezet kan worden. Het is daarom van groot belang om het gedrag van ontspoorde B-cellen te bestuderen en uit te vinden hoe die ontsporing bijdraagt aan het ontstaan van verschillende ziektes.

Deze basale kennis is nodig voor het uiteindelijke doel van het onderzoeksprogramma Target to B!: voorspellen welke behandeling bij welke patiënt werkzaam zal zijn én nieuwe aangrijpingspunten vinden voor nog effectievere behandeling van B-celziektes.

Ons afweersysteem helpt ons lichaam in de strijd tegen diverse ziekteverwekkers, zoals bacteriën en virussen. Vaak gaat dat goed, maar soms ook niet: een ontregeld afweersysteem kan dan juist leiden tot ziektes. In sommige gevallen reageert het afweersysteem te sterk, bijvoorbeeld bij allergieën of een auto-immuunziekte zoals reuma. In andere gevallen reageert het afweersysteem juist niet sterk genoeg, waardoor kankercellen ongehinderd uit kunnen groeien.

In onderzoeksprogramma DC4 Balance werken onderzoekers samen om vaccins te ontwikkelen die de verstoorde werking van het afweersysteem weer in balans brengen. Het samenwerkingsverband in dit project is uniek: het gaat om onderzoekers uit velden die normaliter niet zo snel met elkaar samenwerken. Dit moet leiden tot een enorme kruisbestuiving die de ontwikkeling van nieuwe behandelingen versnelt voor een groot aantal ziekten.

Reacties

  • Wilma kuijer says:

    Geweldig
    Halfweg 70 ben ik nu,vroeger jeugdreuma gehad,zeiden mijn ouders,maar hoe weten ze dat ?
    Ik heb wel 3 mond op bed gelegen,ging altijd door mijn pols en moest warme kleding aan !
    Hopelijk ontdekken ze voor de volgende generaties hoe ze deze afwijkingen kunnen behandelen

  • Jansen A. J. says:

    Einde zeventiger jaren, RA, Morbus Bechterev, Scoliose, Oogziekte e.v.
    Nu ook kijken naar hoe met CBD en verder, hoop dat dit ook Wetenschappelijk en Samenwerkend onderzocht gaat worden.

  • Ik heb al jaren op diverse plaatsen lichen sclerose. Ik hoop dat ze daar eens onderzoek naar doen, want tot op heden zijn hier geen medicijnen voor, trouwens ook niet voor lichen planus.

  • C.M. van Veen says:

    Fantastisch goed onderzoek! Ik hoop dat er veel nieuwe inzichten ontstaan.Defecten opsporen in het afweersysteem lijkt mij al jaren de enige manier om te komen tot betere behandeling van gerelateerde ziektes.
    Alleen al voor een dergelijk onderzoek blijf ik de reuma stichting steunen.

  • Mieke Visser says:

    Heel veel succes met alle gewenste doelen !
    Buitengewoon belangrijk dat we met elkaar nu de nodige stappen nemen om voor deze toch nog ongrijpbare ziekten de juiste inzichten te krijgen en de vervolgstap naar behandeling op maat te kunnen maken.

    Door 60 jaar geschiedenis met reuma weet ik wat het is, en ben hoopvol voor de volgende generatie.
    Vriendelijke groet; Mieke Visser Den-Haag

  • Fieny weegerink says:

    Een goede morgen.
    Ik wens jullie één fijn onderzoek naar het verweer,graag zou ik ook mee doen voor het onderzoek, ik zweet míjn kleren zijn altijd nat van zweet ,er is nóg geen medicijnen gevonden om het zweten tegen gegaan. Vriendelijke groeten Fieny Weegerink

  • Ingrid Vermeulen says:

    Van harte juich ik toe dat er onderzoek gedaan wordt naar het ontsporen van cellen van het afweersysteem. Ben al tientallen jaren ervaringsdeskundige met RA. Ik verbaas mij eveneens al jaren over de enorme bedragen die uitgegeven worden aan onderzoeken, welke uitsluitend gericht zijn op de fysieke problemen. Ik wil ervoor pleiten dat er onderzoeken gedaan wordt naar de emotionele- en psychische geschiedenis van patiënten en het ontstaan van een op hol geslagen immuunsysteem. Wat doet het lichaam met iemand die van kind af aan, jarenlang onder grote spanning leeft en allerlei hormonen aanmaakt om te overleven???

    • Alice Kessels says:

      Van harte steun ik deze oproep. Wat doet grote aanhoudende stress in de kindertijd met het immuunsysteem? Moeten we niet veel beter onze emotionele en psychische belasting leren begrijpen? Is er een relatie tussen het voorkomen van immuunsysteem disbalans en kinderen die geen veiligheid gekend hebben?

    • Helemaal mee eens! Ik heb een tijd onder grote stress en psychische druk gewerkt, daarna ben ik ziek geworden. Ik denk dat het immuunsysteem mede door stress hormonen ontspoort. In combinatie met ontvankelijkheid: mijn immuunsysteem was als kind al overactief in de vorm van winterhanden en netelroos.

  • Cor C.W.A. Erven says:

    Het zou geweldig zijn als er een medicijn kwam die hielp. Ben bijna 80 jaar en slik sinds 2004 enorme hoeveelheden pretnison heb polimialgica, engeregeld jichtaanvallen. Ben zware diabeth, lymhklieroedeem en astma. Wat zou het heerlijk zijn om nog een paar jaar pijnloos te mogen leven. veel sukses met u onderzoeken.

    • Och wat zou ik U dat toch graag toewensen , ik ook al jaren pijn door het hele lichaam , maar net 66 geworden , en kan er mee leven , wens u het allerbeste toe

  • Wat een geweldige ontwikkeling gaat er nu plaatsvinden. Krijgen we nu eindelijk te weten wat het maakt dat het afweersysteem het eigen lichaam ziek maakt? Ik heb een dochter met een spierziekte Myositis dat zijn ontstekingen van de spiercellen.
    18 jaar en dan opeens zijn er heftige spierpijnen, maanden lang wachten op de diagnose, dan stevige kuren dexametason, prednison, onderhoud ontstekingsremmer.
    Dit alles zorgt ervoor dat je aan huis bent gekluisterd, geen opleiding of iets dergelijks kan volgen. De wereld van mijn dochter is van actief naar passief gegaan.
    Wat een verdriet om dit alles te moeten zien.
    Ik hoop met heel mijn hart dat er een middel komt die het afweersysteem kan repareren en kan voorkomen dat andere zo ziek worden zoals mijn dochter.

  • Wat zou het geweldig zijn als er een oplossing gevonden zou worden waarom ons afweersysteem niet goed functioneert bij een auto-imuunziekte.
    Zelf, ik ben nu 56 en heb al een lange tijd Polymyalgia Rheumatica ( spierreuma ) en lichen sclerosus en heb veel pijn en slik diverse medicatie waaronder veel en langdurig prednison met alle nare bijwerkingen ! Psychisch krijg je hierdoor een klap en stress is zeker een gevolg dat klachten toenemen ! Ik hoop dat er in de toekomst voor mijn lotgenoten en mij een oplossing komt !

  • Cherie Bocken says:

    Ik hoop dat uw onderzoek snel resultaat oplevert .is het al mogelijk om in het grote teengewricht nieuw kraakbeen te realiseren. Ik sta voor een operatie van het vastzetten van het teengewricht. Wanneer ik dit kan voorkomen door de nieuwe methode dan ga ik daarvoor.
    Alvast bedankt voor de reactie.
    Hartelijke groet Cherie Bocken

    • Timmerman says:

      Maart 2020
      Een ramp voltrekt zich over de wereld.het corona virus.
      Deze heeft ook te maken met het imuun systeem.Artsen over de hele wereld zoeken naar een medicijn die dit vreselijke virus kunnen bestrijden.
      Medicijnen die voor malaria en RA zijn worden onderzocht maar zekerheid is er nog niet.
      Duizenden doden vooral ouderen zijn het slachtoffer.
      Het medicijn is al bekend maar het word nog niet prijsgegeven.
      Jammer!!

  • Louise Schwegman says:

    Sinds een val heb ik uitslaan beide polsen acuut traumatische reuma .. 6 medicaties gehad 4 ernstige allergische reacties 1 werkte onvoldoende 1 werkte niet .. beste resultaat met tavergyl antiallergica en antibiotica.. maar na tijd was dat niet voldoende.. nu heb ik sulfasalsyde met tavergyl omdat ik allergisch ben voor sulfa maar wat wel werkt .. verder heb ik allergische reacties op nachtschade planten familie ( inflamable foods) melk producten dierlijke eiwitten en een beschadiging aan de hypofyse na de bevalling obv uitsluiting na jaren onderzoek waardoor de aansturing van de hormonen een puinhoop is .. waardoor nu de afweer slecht is .. probiotica helpt en sport maar het blijft Russische roulette.. dit onderzoek zou mij kunnen helpen om weer controle te krijgen en de reuma van binnenuit te stoppen

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *