Sommige diëten zouden iets tegen jouw klachten kunnen doen. Maar van geen enkel dieet is wetenschappelijk bewezen dat het tegen reuma helpt. Overleg met jouw (huis)arts als je toch een bepaald dieet wilt proberen. En let erop dat je geen belangrijke voedingsmiddelen weglaat.

Mediterrane voeding blijkt een lagere kans op hart- en vaatziekten en suikerziekte te geven dan westerse voeding. De relatie van dit eetpatroon met reuma is nog onvoldoende onderzocht en bewezen. Wel benadert dit het meest een gezonde voeding. Mediterrane voeding wordt in de landen rond de Middellandse zee gebruikt.

Wat is het?

Mediterrane voeding is de oorspronkelijke voeding in landen rond de Middellandse zee. Dus in Griekenland, Zuid-Italië, Spanje, Portugal, Zuid-Frankrijk en op Kreta. Dit eetpatroon bestaat uit:

  • veel groente en fruit
  • graanproducten
  • peulvruchten
  • noten
  • olijfolie
  • vis

Wat doet het?

De relatie tussen mediterrane voeding en vormen van reuma is nog onvoldoende onderzocht. Mensen die mediterrane voeding gebruiken, hebben minder kans op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten en suikerziekte dan mensen die een westerse voeding gebruiken. De effecten van de mediterrane voeding zijn vooral afkomstig van de onverzadigde vetzuren uit (olijf)olie en het beperken van verzadigde vetzuren, zoals die in frituurvet of roomboter voorkomen. Dit heeft een gunstig effect op het cholesterolgehalte in het bloed.

Ongeveer 4 procent van de Nederlanders eet elke dag vegetarisch. En steeds meer mensen eten een deel van de week geen vlees. Je kunt goed zonder vlees. Gebruik je helemaal geen dierlijke producten, let dan op dat je voldoende vitamine B12 binnenkrijgt.

Wat is het?

Een vegetarische voeding bevat geen vlees, gevogelte en vis. De meeste vegetariërs gebruiken wel melk en melkproducten, kaas en eieren, deze mensen noemt men ‘lacto-vegetariërs’. Veganisten eten helemaal geen producten van dierlijke afkomst, dus ook geen zuivel en eieren.

Wat doet het?

Je kunt gezond eten zonder vlees. Als je voldoende groente, fruit, brood, aardappelen, graanproducten, peulvruchten, (plantaardige) zuivelproducten, eieren en vleesvervangers gebruikt, krijgt jouw lichaam alle voedingsstoffen die het nodig heeft. Van (lacto-)vegetarisch of veganistisch eten is onvoldoende aangetoond dat het een duidelijk langdurig positief effect heeft op reumatische aandoeningen. Als mensen met een reumatische aandoening, die deelnamen aan een wetenschappelijk onderzoek, gunstig reageerden op (lacto-)vegetarisch of veganistisch eten, dan ging het vaak om mensen die een allergie of overgevoeligheid hadden voor bepaalde dierlijke voedingsmiddelen.

Vitamine B12

Vitamine B12 komt voor in dierlijke producten. Als je veganistisch eet, dus helemaal geen dierlijke voeding gebruikt, is het mogelijk dat er een tekort aan vitamine B12 ontstaat. Je kunt zo’n vitaminegebrek voorkomen door regelmatig vleesvervangers of plantaardige melk- of yoghurtproducten te gebruiken. Daar zijn deze vitamines meestal aan toegevoegd. Eet je veganistisch, overleg dan met jouw (huis)arts of het nodig is om een supplement met vitamine B12 te gaan gebruiken om een eventueel tekort te voorkomen.

Lees meer over vegetarisch en veganistisch eten en hoe je alle noodzakelijke voedingsstoffen binnenkrijgt op de website van het Voedingscentrum.

De juiste hoeveelheden voedingsstoffen: dit moet zorgen voor een goede gezondheid. Dat is heel kort de orthomoleculaire voedingsleer. Zo nodig wordt de voeding aangevuld met voedingssupplementen. Het is niet bewezen dat orthomoleculaire voeding helpt tegen reuma.

Wat is het?

De orthomoleculaire visie is dat een juiste voeding helpt bij een goede gezondheid. Je behandelaar zal jou een persoonlijk voedingsadvies geven. Samen met adviezen voor je leefstijl om alle lichaamsprocessen te bevorderen en ondersteunen. Eventueel schrijft de behandelaar voedingssupplementen en plantengeneesmiddelen voor. Een juiste leefstijl omvat in deze visie behalve orthomoleculaire voeding ook beweging, ontspanning en meditatie.

Wat doet het?

Het is niet wetenschappelijk aangetoond dat een orthomoleculaire voeding helpt tegen reuma.

Orthomoleculair behandelaar

Zoek je een orthomoleculaire behandelaar? Dan raden wij je aan hierover eerst te overleggen met jouw huisarts. Deze kan je helpen bij het vinden van een erkend behandelaar.

Vasten bestaat al duizenden jaren. Bij een vastenkuur gebruik je een aantal dagen geen vast voedsel, maar alleen water, thee of sappen. Het is slim om een professionele begeleider te zoeken als je wilt gaan vasten. Overleg altijd vooraf met jouw huisarts of specialist of een vastenkuur wel mogelijk is voor jou. En wie je hierbij goed kan begeleiden.

Wat is het?

Vasten is het tijdelijk afzien van vast en vloeibaar voedsel. Uitgezonderd zijn: water, kruidenthee, vruchten- en groentesappen. Vasten is een onderdeel van bijna alle wereldgodsdiensten en wordt al duizenden jaren uitgevoerd. In de natuurgeneeskunde is vasten een belangrijke therapeutische methode.

De tijd van vasten kan variëren van 1 dag tot 5-10 dagen. Langere vastenkuren worden in kuuroorden of ziekenhuizen uitgevoerd. Bij een sapkuur worden alleen groente- en/of vruchtensappen gebruikt. Een voordeel hiervan is dat het lichaam vitamines en mineralen uit de sappen binnenkrijgt.

Wat doet het?

Vasten is een effectieve manier om afvalstoffen uit het lichaam af te voeren. Bij de volgende klachten wordt vasten wel eens toegepast:

  • spijsverteringsstoornissen
  • overgewicht
  • chronische ontstekingen
  • chronisch gebrek aan eetlust
  • allergieën: voor het starten van een eliminatiedieet

Vasten en jicht

Mensen met jicht kunnen beter niet gaan vasten omdat het  een jichtaanval kan uitlokken. Wil je toch graag vasten? Overleg dan eerst met jouw huisarts en vraag om begeleiding door een bijvoorbeeld een diëtist.

Vasten en RA

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat vasten klachten bij reumatoïde artritis tijdelijk zou verminderen. Maar deze vermindering van klachten is dan meestal niet blijvend: na het stoppen met vasten blijken de klachten terug te komen en soms zelfs erger te zijn geworden. Vasten is dus niet een oplossing voor de lange duur.

Begeleiding bij het vasten

Zoek je een behandelaar die jou kan begeleiden bij het vasten? Dan raden wij je aan hierover eerst te overleggen met jouw huisarts. Deze kan je helpen bij het vinden van een erkend behandelaar. Je kunt meer informatie en adressen vinden bij de Infolijn Alternatieve Geneeswijzen.

Met een zuur-basedieet probeert je de zuurgraad in je lichaam te herstellen. Zuren en basen zijn tegengestelde stoffen. Door het lichaam minder met zuren te belasten zouden allerlei klachten verminderen. Het wetenschappelijk bewijs ontbreekt echter. Het zuur-basedieet heeft geen bewezen effect op reuma.

Wat is het?

De voeding zoals wij die vaak gebruiken zou ná vertering te veel zuur in ons lichaam brengen. Onder verzurende voeding vallen dan bijvoorbeeld koffie en (te veel) dierlijke eiwitten. Basische voeding verlaagt de zuurgraad van de weefsels. Voorbeelden van basische voeding zijn groenten, fruit en water. Een zuur-basedieet wordt toegepast binnen de natuurgeneeskunde. In een gezond lichaam is het bloed een beetje basisch. Ons lichaam probeert dit op verschillende manieren te behouden. Dat gebeurt bijvoorbeeld door stoffen via de nieren, darmen, longen of huid uit het lichaam te laten verdwijnen.

Wanneer het niet goed genoeg lukt om de zuren af te voeren, dan stoot het bloed de zuren af naar de weefsels. Dus de spieren, pezen, onderhuids bindweefsel en de gewrichten. En dat zou aanleiding vormen tot de meest uiteenlopende klachten: vermoeidheid, huidproblemen, hoofdpijn en reumatische klachten.

Wat doet het?

De zuur-basetheorie gaat ervan uit dat een verbetering van welvaartsziekten mede te bereiken is door een eind te maken aan de zuurbelasting, en door het evenwicht in de zuur-basehuishouding weer te herstellen. Er is echter geen  wetenschappelijk bewijs dat de zuur-basetheorie klopt. Er is geen effect aangetoond van dit dieet op verschillende vormen van reuma.

Behandelaar bij zuur-basedieet

Zoek je een behandelaar om je bij het zuur-basedieet te begeleiden? Jouw huisarts kan je helpen bij het vinden van een erkend behandelaar.

Met een eliminatiedeet wordt uitgezocht of bepaalde voedingsmiddelen een allergische reactie veroorzaken. Dit dieet kan je het beste alleen onder goede begeleiding doen, aangezien je anders gemakkelijk voedingstekorten kunt krijgen.

Wat is het?

Bij eliminatie worden de voedingsmiddelen die mogelijk bij jou allergische klachten geven weggelaten uit je voeding. Een dieet duurt meestal 2-4 weken. Als de klachten door het weglaten (eliminatie) afnemen, wordt van de ‘verdachte’ voedingsmiddelen nagegaan of deze de klachten veroorzaken. Dit heet provocatie. Als je na het eten van het verdachte voedingsmiddel weer klachten krijgt, dan is er bij jou waarschijnlijk sprake van een allergie.

Wat doet het?

Een eliminatiedieet heeft alleen enig effect op de klachten die horen bij reuma als er bij jou sprake is van (aantoonbare) allergieën of intoleranties. Heb je een voedselallergie én reuma? Dan kan het zijn dat je je beter voelt als je de ‘boosdoener(s)’ uit het dieet schrapt. Een voedselallergie kan klachten geven als geïrriteerde keel, lippen en oren, zwelling van de tong, jeuk, eczeem, buikpijn en diarree. Voedselallergie komt maar bij 2-3% van de volwassenen voor. Er kan ook sprake zijn van voedselintolerantie. Dit geeft dezelfde klachten, maar werkt niet via het immuunsysteem, zoals bij voedselallergie.

Eliminatie bij koemelkallergie en lactose-intolerantie

Wanneer het vermoeden bestaat dat melkproducten jouw klachten veroorzaken, vanwege een koemelkallergie, dan kan een eliminatiedieet worden uitgeprobeerd. Door melkproducten enkele weken niet te gebruiken, kan de behandelaar zien of jouw klachten afnemen. Bij lactose-intolerantie kan het voldoende zijn om minder melkproducten te gebruiken.

Het is níet aangetoond dat een dieet zonder melk of melkproducten effect zou hebben op de klachten die horen bij reuma. Het dieet werkt alleen bij (aantoonbare) overgevoeligheid voor lactose of bij een koemelkallergie. Overleg met jouw arts als je denkt koemelkallergie of lactose-intolerantie te hebben.  Zo nodig kan hij je verwijzen naar een allergoloog.

Eliminatie bij glutenovergevoeligheid

Een glutenvrij dieet wordt bij coeliakie (glutenovergevoeligheid) voorgeschreven. Gluten komen van nature voor in verschillende granen en geven structuur aan brood. Bij coeliakie beschadigen gluten in de voeding het slijmvlies van de dunne darm. Hierdoor werkt de dunne darm niet meer goed. Dit kan verschillende klachten geven, zoals diarree, buikpijn, vermoeidheid, en gewichtsverlies.

Een glutenvrij dieet is de enige behandeling bij coeliakie. Het glutenvrije dieet zorgt ervoor dat het beschadigde slijmvlies in de dunne darm zich weer herstelt. Dit kan wel 1-2 jaar duren. Het dieet moet levenslang worden volgehouden. Tot nu toe is niet aangetoond dat  het glutenvrije dieet  effect heeft op reuma, als je ook geen coeliakie hebt.  Wil je toch glutenvrij gaan eten om te zien wat dit voor effect op je reuma heeft? Vraag je arts om een verwijzing naar diëtist, die kan je een goed advies geven.

Nachtschade

Sommige alternatieve genezers geven weleens het advies om geen voedingsmiddelen uit de nachtschadefamilie te gebruiken. Dat zijn aardappelen, tomaten, paprika, peper en aubergine. Deze adviezen zijn niet op wetenschappelijk onderzoek gebaseerd. Er is tot nu toe niet aangetoond dat het effect heeft als je deze voedingsmiddelen weglaat.

Behandelaar bij een allergie of intolerantie

Zoek je een behandelaar? Eerst moet vastgesteld zijn door een arts of en waar je allergisch of overgevoelig voor bent. Jouw huisarts kan je verwijzen naar bijvoorbeeld een allergoloog. Voor begeleiding bij een dieet kan jouw huisarts je verwijzen naar diëtist.

Zoek je een erkend alternatief behandelaar om je bij jouw dieet te begeleiden? Overleg dit dan ook met jouw huisarts. Meer informatie en adressen kan je vinden bij de Infolijn Alternatieve Geneeswijzen.

Ayurveda kent zijn oorsprong in India en is de oudst bekende vorm van geneeskunde. Het gaat er vanuit dat niet alleen het lichaam belangrijk is, maar ook iemands psyche, emoties en leefwijze.

Hoe werkt het?

Ayurveda is letterlijk vertaald ‘de wetenschap van het leven’. Het richt zich op de mens in zijn geheel en probeert vooral met voeding en kruidenpreparaten de balans in jouw lichaam te herstellen.

Wat doet het?

Het is niet aangetoond dat Ayurveda of een voeding gebaseerd op Ayurveda effect heeft. Ayurvedische kruiden preparaten kunnen ook bijwerkingen of wisselwerkingen met je medicijnen geven. Het is dus belangrijk dat een erkend behandelaar deze middelen voorschrijft. Overleg ook altijd met jouw reguliere arts als je een Ayurvedisch kruidenpreparaat wilt gebruiken.

De Traditionele Chinese Geneeskunde gaat er vanuit dat een mens ziek wordt als het evenwicht tussen yin en yang in zijn lichaam verstoord is. Daardoor kan de energie niet goed stromen.

Hoe werkt het?

Een traditionele Chinese behandelaar kan verschillende behandelingen toepassen om te proberen het evenwicht in jouw lichaam weer te herstellen. Hij kan bijvoorbeeld kiezen voor kruiden, acupunctuur, tai chi en voedingsadviezen.

Vaak zal een Chinese behandelaar één van bovenstaande behandelingen combineren met Chinese kruiden. Als je deze kruiden wilt gebruiken, doe dit dan altijd op advies van een erkende Chinese kruidengeneeskundige en niet op eigen houtje. Vertel aan jouw behandelaar welke andere medicijnen je inneemt. En bespreek altijd met jouw reguliere arts wat je van plan bent.

Wat doet het?

Acupunctuur geeft soms (tijdelijk) effect. Vooral bij mensen met reumatoïde artritis en artrose. Tai chi is vooral effectief voor mensen met fibromyalgie.

Waar kan je terecht?

Stichting Voedingscentrum Nederland
Website: www.voedingscentrum.nl

Nederlandse Vereniging van Diëtisten
Website: www.nvdietist.nl

Alternatieve organisatie:

Infolijn Alternatieve Geneeswijzen
Website: infolijn-alternatieve-geneeswijzen.nl

Meer informatie over voeding en reumatische aandoeningen kan je ook krijgen van jouw (huis)arts of een diëtist.

Heb je niet de informatie gevonden die je zocht?
Kijk bij de veelgestelde vragen over leven met reuma

Kijk bij de veelgestelde vragen over reuma