Reuma hoeft geen probleem te vormen als je een kinderwens hebt. De meeste reumatische aandoeningen maken je namelijk niet minder vruchtbaar. Bepaalde medicijnen doen dat wel. Denk bijvoorbeeld aan een hoge dosis prednison of azathioprine. Bespreek het daarom altijd met je huisarts als je zwanger wilt worden.

Meestal verloopt de zwangerschap normaal en komt de baby gezond ter wereld. Wel kan reuma een rol spelen bij het verzorgen van je baby. Voordat je besluit te stoppen met anticonceptie denk je ongetwijfeld na over het ouderschap. Hoe ga je jouw kind opvoeden? Hoe regel je praktische zaken? En zijn er mensen in jouw omgeving die kunnen bijspringen als het nodig is

Voor aanstaande ouders met reuma komen daar vaak nog andere afwegingen bij. Hoe is het voor mijn kind om een vader of moeder te hebben die reuma heeft? Kan ik straks met mijn zoon of dochter stoeien, fietsen of mee naar de speeltuin? De ervaring van de meeste ouders met reuma is dat het goed lukt om voor hun kinderen te zorgen. Kinderen zijn heel flexibel. Ze passen zich gemakkelijk aan naar wat hun ouders wel en niet kunnen. Ze leren bijvoorbeeld al vroeg traplopen of zichzelf aankleden. Kinderen hebben er meestal niet veel last van als een van de ouders een aandoening heeft. Voor hen is het vooral belangrijk dat zij aandacht, warmte en geborgenheid krijgen. Dat kan je ook geven als je reuma hebt.
Lees meer over ouderschap en reuma

Vruchtbaarheid

De meeste vormen van reuma hebben geen invloed op je vruchtbaarheid. Bij vrouwen met reumatoïde artritis (RA) blijkt wel dat ze verminderd vruchtbaar zijn. En vrouwen die actieve systemische lupus erythematodes (SLE) hebben wordt afgeraden om in een periode met veel klachten zwanger te worden. Heb je een andere vorm van reuma, dan wordt jouw kans om zwanger te worden niet kleiner.

Wel kan reuma er indirect voor zorgen dat je een kleinere kans hebt om zwanger te worden, bijvoorbeeld als je door pijn en vermoeidheid minder vaak seks hebt.
Lees meer over reuma en seksualiteit

Ook kunnen bepaalde medicijnen invloed hebben op je vruchtbaarheid. Bespreek het daarom tijdig met jouw arts als je een kinderwens hebt. Met sommige medicijnen moet je namelijk al maanden voor de zwangerschap stoppen.

Medicijngebruik voor de zwangerschap

Sommige medicijnen kunnen invloed hebben op je vruchtbaarheid. Ook zijn er medicijnen die schadelijk kunnen zijn voor jouw ongeboren kind. Dit kan nog het geval zijn tot 2 jaar nadat je deze medicijnen gebruikt hebt.

Het gebruik van NSAID’s lijkt de kans op een zwangerschap ongunstig te beïnvloeden. Het advies is om het gebruik van NSAID’s zo mogelijk te staken als je zwanger wilt worden of al zwanger bent.

Van misoprostol is bekend dat dit de kans op een miskraam verhoogd. Misoprostol komt in combinatie met diclofenac voor in het medicijn Arthrotec.

Mannen kunnen minder vruchtbaar worden als ze sulfasalazine gebruiken. Dit effect verdwijnt na het stoppen met deze ontstekingsremmer. Bij vrouwen heeft sulfsalazine geen invloed op de vruchtbaarheid.

Cyclofosfamide kan bij mannen en vrouwen tot onvruchtbaarheid leiden. Als je deze ontstekingsremmer lang gebuikt, kan het effect zelfs blijvend zijn. Ook kan dit medicijn schadelijk zijn voor jouw ongeboren kind.

Naast cyclofosfamide kunnen ook methotrexaat en leflunomide aangeboren afwijkingen veroorzaken bij jouw kind.

Van de meeste biologische medicijnen, bisfosfonaten en overige ontstekingsremmers (DMARD’s) is niet bekend of ze schadelijk zijn voor jouw ongeboren kind. Voor de zekerheid kan je het beste ook met deze medicijnen stoppen.

Bespreek het altijd met jouw arts als je een kinderwens hebt. Doe dit op tijd. Sommige medicijnen, bijvoorbeeld leflunomide, kunnen nog 2 jaar nadat je ze gebruikt hebt invloed hebben op de gezondheid van jouw kind.

Erfelijkheid

In principe is reuma niet erfelijk overdraagbaar. Wel kunnen bepaalde vormen van reuma invloed hebben op de gezondheid van je baby.

Heb je Systemische lupus erythematodes (SLE) of het syndroom van Sjögren en wil je zwanger worden? Bespreek je kinderwens dan zo snel mogelijk met jouw arts. Deze zal dan misschien jouw medicijngebruik willen aanpassen. Ook kan hij advies geven over het moment waarop je het beste kunt proberen zwanger te worden. Jouw arts test ook of je anti-SS-A en/of anti-SS-B in je bloed hebt. Sommige vrouwen met SLE of het syndroom van Sjögren hebben deze antistoffen in hun bloed. Zij lopen daarmee een klein risico (2%) dat hun kind bij de geboorte een afwijking aan het hart of aan de huid heeft. De hartafwijking wordt ook wel hartblokkade genoemd. Deze afwijking zorgt voor een tragere hartslag bij de baby. Deze ernstige aandoening gaat niet meer over en sommige kinderen krijgen een pacemaker. Als je al eerder een kind met een hartafwijking hebt gekregen, is de kans groter dat een volgend kind hier ook mee geboren wordt. De huidafwijking bij de baby verdwijnt meestal na een half jaar, zodra het kind geen afweerstoffen van de moeder meer heeft. Iedere vrouw met SLE of Sjögren moet voor de zwangerschap gezien worden door een gynaecoloog.

Bijna iedereen (90%) met Ankyloserende spondylitis, of ziekte van Bechterew heeft de factor HLA-B27 in het bloed. Als jij deze factor in je bloed hebt, is de kans 50% dat jouw kind deze factor ook heeft. Het is niet bekend hoe groot de kans is dat jouw kind met deze factor ankyloserende spondylitis krijgt.

Als Reumatoïde artritis (RA) in jouw familie veel voorkomt, is de kans dat je kind ook RA krijgt iets groter. Het is niet bekend hoeveel groter deze kans is.

Zwangere vrouwen (met of zonder reuma) zijn door de zwangerschap sneller moe en kunnen last hebben van lichamelijke ongemakken. Heb je reuma, dan is het mogelijk dat je reumatische klachten verminderen door een verandering in jouw hormoonhuishouding. De meeste vormen van reuma hebben geen invloed op het verloop van je zwangerschap. Meestal blijf je gewoon onder behandeling van een verloskundige. Bij ernstige RA en systeemziekten (bijvoorbeeld SLE) zal de begeleiding door een gynaecoloog nodig zijn.

Als je klassieke ontstekingsremmers (DMARD’s) gebruikt of heup- of bekkenproblemen hebt, kom je waarschijnlijk terecht bij een gynaecoloog. Dit geldt ook voor vrouwen met het syndroom van Sjögren die anti-SS-A en/of anti-SS-B in hun bloed hebben. Vrouwen met SLE zijn al voor de conceptie gezien door een gynaecoloog en blijven zo nodig onder controle.

Als je een andere vorm van reuma hebt, krijg je tijdens de zwangerschap waarschijnlijk niet veel méér last van jouw aandoening. Hooguit kan je wat meer pijn aan je rug of heupen krijgen omdat jouw lichaam zwaarder belast wordt. Dit kan vooral het geval zijn als je daar voor jouw zwangerschap ook al last van had. Verder kan je de ‘gebruikelijke’ zwangerschapsklachten krijgen, zoals vermoeidheid of een hoge bloeddruk.

Medicijngebruik tijdens de zwangerschap

Vooral de eerste 3 maanden van de zwangerschap is jouw ongeboren kind gevoelig voor medicijnen. Overleg met je arts welke medicijnen je veilig kunt gebruiken. Zoek eventueel alternatieven. Veel vrouwen met reuma hebben tijdens hun zwangerschap minder last van hun aandoening. Daardoor kunnen zij vaak een lagere dosis medicijnen innemen of er tijdelijk helemaal mee stoppen.

Heb je toch veel klachten en gebruik je liever geen medicijnen? Misschien heb je dan iets aan de volgende tips:

  • Neem extra rust, bijvoorbeeld tussen de middag;
  • Plan minder en doe het rustiger aan;
  • Gebruik ijspakkingen op ontstoken gewrichten;
  • Probeer je spieren en gewrichten extra te bewegen door bijvoorbeeld te zwemmen of te fietsen.

Als jouw aandoening erg actief wordt, is het mogelijk dat het op een gegeven moment toch beter is om medicijnen te gaan gebruiken. Het is belangrijk dat deze medicijnen jou helpen, maar ze mogen niet schadelijk zijn voor jouw ongeboren kind. Welke medicijnen je kunt gebruiken hangt af van jouw situatie. Overleg daarom altijd met jouw reumatoloog en/of gynaecoloog. Over het algemeen geldt dat je de volgende medicijnen onder bepaalde voorwaarden veilig kunt gebruiken tijdens jouw zwangerschap:

  • paracetamol
  • omeprazol
  • carbasalaatcalcium
  • hydroxychloroquine
  • azathioprine

Ook kan je veilig een lage dosis prednison nemen in pilvorm of als injectie in je gewricht. Vaak schrijft een arts bij prednison tijdens de zwangerschap wel extra calcium en vitamine D voor.

Sulfasalazine kan je in een zo laag mogelijke dosis meestal ook veilig gebruiken. Wel is het dan aan te raden om tijdens jouw gehele zwangerschap extra foliumzuur te gebruiken, en niet alleen tijdens de eerste 3 maanden zoals gebruikelijk is.

Systemische lupus erythematodes (SLE) kan invloed hebben op de gezondheid van jouw ongeboren kind. Het is daarom nodig dat jouw arts je extra goed in de gaten houdt tijdens je zwangerschap. Ook kan een zwangerschap invloed hebben op het verloop van de SLE. Indien jij en jouw partner een zwangerschap overwegen, dan kan je dit het beste tenminste een jaar voordat je zwanger zou willen worden bespreken met je reumatoloog. Hij zal je dan ook verwijzen naar een gynaecoloog. De reumatoloog en gynaecoloog zullen met jou bespreken wat de mogelijkheden en risico’s zijn bij een eventuele zwangerschap, en welke aanpassingen in de medicijnen nodig zijn voordat je zwanger wordt.

Als bij systemische lupus de ziekte actief is, bestaat er een verhoogd risico dat de ziekte tijdens de zwangerschap verder opvlamt. Het is erg belangrijk dat je pas zwanger wordt als de ziekte minstens een half jaar niet meer actief is. Als je medicijnen gebruikt, waarmee je niet zwanger mag worden, dan moeten deze medicijnen eerst vervangen worden door andere medicijnen en moet de ziekte na het wijzigen van de medicijnen tenminste een half jaar niet meer actief zijn geweest voordat je zwanger wordt.

Als de ziekte wel actief is, loop je een groter risico op een miskraam, een te vroeg of te klein geboren kind en ernstige zwangerschapsproblemen zoals zwangerschapsvergiftiging. Laat je daarom altijd door een reumatoloog en gynaecoloog begeleiden.

Als je anti-SS-A en/of anti-fosfolipiden antistoffen in jouw bloed hebt, is er een grotere kans dat er complicaties optreden tijdens je zwangerschap. Jouw gynaecoloog of reumatoloog zal je daarom voor en tijdens de zwangerschap regelmatig willen onderzoeken.

Lees meer over lupus erythematodes

Het syndroom van Sjögren kan invloed hebben op de gezondheid van jouw ongeboren kind. Het is daarom nodig dat jouw arts je extra goed in de gaten houdt tijdens je zwangerschap. Als je het syndroom van Sjögren hebt, is het mogelijk dat je anti-SS-A en/of anti-SS-B in jouw bloed hebt. Je loopt dan een klein risico dat jouw kind geboren wordt met een hartritmestoornis of een huidaandoening. De gynaecoloog zal daarom tijdens de zwangerschap vanaf week 20 regelmatig de gezondheid van jouw ongeboren kind controleren.

Als tijdens deze controle blijkt dat de hartslag van jouw kind te laag is, krijg je mogelijk een corticosteroïd om te voorkomen dat deze lage hartslag blijvend is. Mocht jouw kind toch met een lage hartslag geboren worden, dan kan het direct bij de geboorte of op latere leeftijd een pacemaker nodig hebben. Als jouw kind met een huidaandoening geboren wordt, heeft het geen behandeling nodig. Deze aandoening gaat vanzelf over.
Lees meer over het syndroom van Sjögren

Heb je axiale spondyloartritis? Dan kan je tijdens de zwangerschap meer last krijgen van jouw rug of van problemen bij het ademhalen. De mate van schade aan de gewrichten van je rug, heupen of bekken kunnen reden zijn voor de gynaecoloog om jouw kind met een keizersnede geboren te laten worden. Vrouwen met axiale spondyloartritis hebben soms een minder beweeglijke borstkas, waardoor zij moeilijker via de borstkas kunnen ademen. Hoe minder ruimte er in de buik overblijft, hoe moeilijker het wordt om via de buik te ademen. Tijdens de zwangerschap kan de ademhaling dan ook voor problemen zorgen. Probeer hier extra aandacht aan te besteden als je zwangerschapsoefeningen doet. Vraag eventueel aan een oefen- of fysiotherapeut welke oefeningen geschikt zijn.

Er zijn ook positieve gevolgen: vrouwen met axiale spondyloartris hebben tijdens hun zwangerschap vaak minder last van hun gewrichten.

Lees meer over axiale spondyloartritis

Als je reumatoïde artritis (RA) hebt en jouw aandoening actief is, kan dat invloed hebben op het verloop van je zwangerschap. Ook het gebruik van veel prednison kan gevolgen hebben. Je loopt dan een grotere kans dat jouw kind te vroeg of met een keizersnede ter wereld komt. Ook kan het kind te licht zijn voor de duur van de zwangerschap.

Als de aandoening wel rustig blijft, zitten er positieve aspecten aan de zwangerschap. Ongeveer de helft van de vrouwen met reuma heeft namelijk minder last van de aandoening tijdens de zwangerschap. Nemen jouw klachten af, dan kan je misschien minderen of helemaal stoppen met jouw medicijnen. Overleg hierover met je reumatoloog. Helaas komen bij bijna alle vrouwen de reumatische klachten terug na de zwangerschap. Meestal gebeurt dit ongeveer 6 weken na de bevalling. De klachten zijn vaak net zo hevig als vóór de zwangerschap. Maar omdat veel vrouwen zich zo goed gevoeld hebben, hebben zij vaak het idee dat de aandoening erger geworden is.

Lees meer over reumatoïde artritis

De bevalling

De meeste vrouwen met een reumatische aandoening kunnen bevallen zonder complicaties. Bij een paar aandoeningen en in bepaalde situaties is het nodig dat je in het ziekenhuis bevalt. De beslissing om in het ziekenhuis te bevallen neem je in overleg en op advies van jouw reumatoloog en/of gynaecoloog. Jouw aandoening, klachten, medicijngebruik en het verloop van je zwangerschap spelen een belangrijke rol bij die beslissing.

Als je systemische lupus erythematodes (SLE) hebt, zal je waarschijnlijk wel in het ziekenhuis bevallen. Dit geldt ook wanneer je het syndroom van Sjögren hebt en anti-SS-A en/of anti-SS-B in jouw bloed hebt. Wanneer je tijdens jouw zwangerschap nog klassieke ontstekingsremmers (DMARD’s) gebruikt hebt, is het eveneens nodig dat je in het ziekenhuis bevalt. Het is ook noodzakelijk om in het ziekenhuis te bevallen als je gewrichten ernstig aangetast zijn, bijvoorbeeld jouw heupen, bekken of wervelkolom. Vrouwen met reumatoïde artritis (RA) of ankyloserende spondylitis (de ziekte van Bechterew) kunnen hier last van hebben.

Kraamtijd

Na een bevalling of een keizersnede duurt het vaak een hele tijd voordat het lichaam hersteld is. Vrouwen met reuma hebben soms wat meer tijd nodig dan vrouwen die geen reuma hebben. Ook kunnen reumatische klachten na de bevalling terugkomen of verergeren. Vooral vrouwen met reumatoïde artritis (RA) kunnen problemen krijgen na de bevalling. Bij ongeveer de helft van hen wordt de aandoening weer actief na de geboorte van hun kind, terwijl deze tijdens de zwangerschap relatief rustig was. Vrouwen met een andere vorm van reuma kunnen na de geboorte van hun kind ook meer last krijgen van ontstekingen en vermoeidheid. Dat kan de eerste periode na de bevalling zwaar maken.

Zorg er daarom voor dat je hulp hebt. Met reuma heb je soms recht op extra kraamzorg. Vraag deze op tijd aan en zorg ervoor dat je kraamzorg krijgt die ook huishoudelijke en gezinstaken vervult. Jouw kraamzorgorganisatie en zorgverzekeraar kunnen je hierover meer informatie geven. Misschien heb je na de bevalling hulpmiddelen nodig. Bespreek dit met jouw ergotherapeut.

Andere tips voor de eerste tijd na de bevalling:

  • Probeer kraamvisite zoveel mogelijk te ontvangen als je nog kraamzorg hebt.
  • Krijg je visite als er geen hulp is? Nodig dan zoveel mogelijk mensen tegelijk uit en vraag een familielid of iemand anders om je te helpen met de visite.
  • Vermeld op het geboortekaartje op welke tijden je rust. Maak hierbij goed duidelijk dat je op deze tijden ook echt niemand wilt ontvangen.
  • Overleg met elkaar wanneer jouw partner vrije dagen opneemt. Wat extra hulp van je partner kan handig zijn als de kraamzorg is gestopt.

Lees meer over ouderschap en opvoeding, zoals borst- of flesvoeding en het verzorgen van je kind.

Waar kan je terecht?

Nationale Vereniging voor Lupus, Sclerodermie en MCTD patiënten (NVLE)
Website: nvle.org

Nationale Vereniging Sjögren Patiënten
Website: www.nvsp.nl

Zwangerschapsregister pREGnant
Register voor zwangere vrouwen en medicijngebruik
Website: www.pregnant.nl

Heb je niet de informatie gevonden die je zocht?
Kijk bij de veelgestelde vragen over leven met reuma