Als je een vorm van reuma hebt is het mogelijk om aan het werk te blijven. Wat jij nodig hebt om aan het werk te blijven, is afhankelijk van jouw situatie. Hoeveel klachten heb je tijdens het werk? Wat zijn jouw beperkingen en wat zijn jouw mogelijkheden? Wat is het verloop van je aandoening?

Je hoeft jouw beperkingen niet in je eentje op te vangen. Belangrijk is om in elk geval open te zijn en te overleggen met je collega’s, werkgever of opdrachtgever.  Hoe duidelijker jij bent, hoe gemakkelijker aanpassingen aan jouw werkzaamheden zijn in te passen. Maak gebruik van de bedrijfsarts, die je kan adviseren over bijvoorbeeld de aanschaf van hulpmiddelen of hoe je andere taken of werktijden kunt krijgen.

Hieronder lees je verschillende tips die je kunnen helpen om met jouw klachten op het werk om te gaan. Of je nu in loondienst  bent of werkt als zelfstandige.

Blijf positief

Je hèbt een reumatische aandoening, maar je bènt jouw aandoening niet. Door reuma kan er veel veranderen in jouw leven. Als je altijd een gewaardeerde collega was, hoeft dat niet te veranderen omdat je reuma hebt. Je behoudt jouw kennis en kunde, ook al heb je een aantal klachten. Probeer dat voor ogen te houden bij het zoeken naar jouw mogelijkheden. Blijf geloven in jouw kwaliteiten in je werk.

Leg uit wat je hebt en wat je kunt

De mensen in jouw werkomgeving weten waarschijnlijk niet zo veel af van reuma. Ze zien het vaak ook niet aan je omdat reuma meestal onzichtbaar is. Je doet er goed aan jouw collega’s uit te leggen welke vorm van reuma je hebt, wat jouw klachten zijn en waarbij je ondersteuning nodig hebt. Vertel dit bijvoorbeeld tijdens een werkoverleg. Probeer duidelijkheid te bieden over jouw mogelijkheden op het werk. Zo snappen jouw collega’s en leidinggevende(n) beter dat je de ene dag wel energie hebt, terwijl je een dag later misschien minder kunt. Zoek voor jezelf uit wat je aan werk aankunt als je een slechte dag hebt. Dan weten jouw collega’s wat ze minimaal van jou kunnen verwachten.

Het kan zijn dat je tegen onbegrip aanloopt. Dit is niet altijd te voorkomen. De ene persoon kan zich beter in jouw situatie verplaatsen dan de ander.

Neem je klachten serieus

Als je op jouw werk last hebt van pijn, vermoeidheid of andere klachten, neem deze dan serieus. Ga niet over je grenzen heen. Respecteer ze. Heb je beperkingen bij het uitoefenen van jouw taken of heb je last van pijn of vermoeidheid, dan kunnen jouw collega’s dat niet aan je zien. Jouw klachten hebben daarnaast een grillig karakter. De ene dag kan je meer dan de andere dag.

Vermoeidheid: verdeel je energie

Veel mensen met reuma ervaren dat vermoeidheid beperkend kan zijn op het werk. Misschien heb je iets aan de volgende tips:

  • Zoek voor jezelf uit wat jij nodig hebt om te kunnen werken, zoals een rustige kamer of een plek waar je even kunt rusten tussen de middag.
  • Verdeel jouw energie goed, pas je werktempo aan en neem regelmatig rustpauzes.
  • Wissel zwaar en licht werk met elkaar af en spreid jouw werk zoveel mogelijk over de week.
  • Kijk of je jouw werktijden of rooster aan kunt passen aan jouw mogelijkheden.
  • Onderzoek of er een mogelijkheid is om gedeeltelijk thuis te werken. Zo voorkom je pieken en stress.
  • Voorkom dat je werkdruk te hoog wordt.
  • Geef je grenzen aan.

Lichaamshouding

Zorg er voor dat jouw lichaamshouding goed is. Voor sommige mensen kan het goed zijn om zoveel mogelijk zittend te werken. Het kan ook zijn dat je minder klachten krijgt als je jouw werkhouding kunt afwisselen door af en toe even te bewegen of te staan.

Werk je aan een bureau, pas de werkhoogte van het bureau of werkblad en de stoel aan op jouw lengte. Bij tillen of andere zware werkzaamheden heeft de manier waarop je jouw lichaam gebruikt misschien veel invloed op je klachten. Je kunt voor advies over de aanpassing van jouw werkplek of het doen van zware werkzaamheden terecht bij een ergotherapeut.

Hulpmiddelen

Misschien kunnen speciale hulpmiddelen jou helpen. Praat hierover met je leidinggevende en met de bedrijfsarts of een ergotherapeut. Jouw werkgever kan onder bepaalde voorwaarden een vergoeding van het UWV krijgen voor aanpassingen.

Andere taken

Als jouw werk te zwaar geworden is, geef dit dan aan. Probeer te ontdekken wat het werk voor jou (te) zwaar maakt. Zijn het de werkzaamheden zelf, de deadlines of heb je  te maken met onbegrip van collega’s? Ga ook na of bijkomende klachten als vermoeidheid jou beperken in je mogelijkheden.

Overleg met je leidinggevende over de mogelijkheden om andere taken te krijgen die beter bij jouw mogelijkheden passen. Of bespreek de mogelijkheden om af en toe een korte pauze in te lassen of jouw uren anders over de werkweek te verdelen. Als alles al geprobeerd is, kan het soms een oplossing zijn om je om te laten scholen naar een andere functie. Zo kan je wellicht toch bij jouw bedrijf blijven werken.

Als je werk hebt, is het belangrijk om aan het werk te blijven. Jouw klachten kunnen je daarbij misschien in de weg zitten. Werk je in loondienst? Dan zoek je samen met jouw werkgever naar een oplossing. Je leest hieronder een aantal tips.

Bespreek het met jouw werkgever

Als je jouw werk niet meer goed kunt doen, bespreek dit dan met je werkgever. Zoek samen naar praktische oplossingen om jouw situatie te verbeteren. Misschien kun je jouw werk anders over de week verdelen, of jouw werktijden of werkzaamheden aanpassen? Of kan een hulpmiddel of een aanpassing van jouw werkplek je helpen? Probeer zelf met ideeën en oplossingen te komen en focus vooral op wat je wél kunt.

Vraag het de bedrijfsarts

Het is mogelijk, ook als je niet ziek gemeld bent, om een gesprek te hebben met de bedrijfsarts. Zo’n gesprek kan misschien voorkómen dat je je in de toekomst wel moet ziekmelden. De bedrijfsarts kan namelijk met adviezen komen waar jouw werkgever en jij nog niet aan hebben gedacht. Vraag aan jouw werkgever of je een afspraak kunt maken met de bedrijfsarts. De bedrijfsarts heeft een beroepsgeheim en mag dus alleen met jouw toestemming de situatie bespreken met je werkgever.

Aanpassingen

Jouw bedrijfsarts kan je in contact brengen met een ergonomisch medewerker van de arbodienst. Deze geeft je advies over hoe je jouw taken op een lichtere manier kunt doen, of welke aanpassingen of hulpmiddelen je bij jouw taken kunnen helpen. Jouw werkgever kan bij het UWV onder bepaalde voorwaarden een vergoeding krijgen voor een aanpassing die jij nodig hebt.

Blijf betrokken

Ondanks alle inspanningen kan het toch gebeuren dat je een poosje niet kunt werken. Het is verstandig om dan contact te houden met jouw collega’s. Je toont daarmee jouw interesse in het werk. Kijk of het bijvoorbeeld lukt om nog wel naar teambesprekingen of belangrijke  bijeenkomsten te gaan. Zo weet je wat er op jouw werk speelt. En jouw collega’s weten hoe het met jou gaat. Je biedt ze ook de kans om met jou mee te leven.

Laat je coachen

Voor jezelf opkomen kan lastig zijn. Misschien voel je je een buitenbeentje op het werk of voel je je niet begrepen. Ook kan je tegen bijkomende klachten zoals vermoeidheid aanlopen. Geef jezelf de tijd om uit te zoeken hoe je hier het beste mee om kunt gaan. Bij het Centrum Chronisch Ziek en Werk vind je professionele coaches die zelf ervaring hebben met reuma. Wil je graag dat iemand met jou meedenkt en kijkt hoe jij omgaat met reuma op de werkvloer? Of wil je bijvoorbeeld een steuntje in de rug bij re-integratie? Neem dan contact op met het Centrum Chronisch Ziek en Werk.

Houd regie

Alleen jij weet precies hoe het met jou op het werk gaat. Je doet er daarom goed aan om jouw eigen grenzen in de gaten te houden. Trek op tijd aan de bel bij je werkgever of de bedrijfsarts als je ergens tegenaan loopt. Heb je zelf ideeën over mogelijke oplossingen? Informeer dan of daar iets mee gedaan kan worden. Zo houd jij de regie zo veel mogelijk in eigen hand.

Meer informatie

Wil je handige tips en oplossingen voor het omgaan met beperkingen op het werk? Er bestaat een checklist met ideeën en aandachtspunten voor jou, je werkgever en de bedrijfsarts. Deze vind je op de website van het Platform Fit for Work.

In de folder ´Reuma en behoud van werk´ lees je wat jij kunt doen en wie jou kan helpen om aan het werk te blijven. De folder is geschreven voor mensen met reumatoïde artritis (RA), maar is ook geschikt voor mensen met andere vormen van reuma.

Werken als zelfstandig ondernemer is op sommige punten anders dan bij mensen in loondienst. Je hebt misschien minder mogelijkheden om te overleggen of om taken te verdelen. Maar je hebt soms juist meer speling in de verdeling van je werk over de week. Je kunt ondersteuning zoeken bij het omgaan met je klachten op jouw werk.

Ben je al werkzaam als ondernemer en loop je tegen knelpunten aan doordat je beperkingen hebt gekregen door reuma? Probeer voor jezelf te achterhalen waar het probleem precies in zit. Kijk bijvoorbeeld eens kritisch naar al jouw verschillende werkzaamheden. Hoe is de verdeling over de week en de maand? Welke taken moet je echt zelf doen en welke kan je uitbesteden?

Afhankelijk van de grootte van jouw onderneming heb je te maken met een bedrijfsarts en collega’s waarmee je kunt overleggen. Met collega’s kan je taken en werkzaamheden afstemmen.

Laat je coachen

Is het lastig om oplossingen te vinden, zoek dan ondersteuning. Bij het Centrum Chronisch Ziek en Werk vind je professionele ervaringsdeskundige coaches die ook ondernemer zijn. Zij denken met je mee en helpen jou op weg.

Heb je een vast arbeidscontract? In de Wet Verbetering Poortwachter is vastgelegd dat jouw werkgever de plicht heeft jou weer aan het werk te helpen of te houden. Hiervoor heeft het UWV een duidelijk stappenplan wat er allemaal moet gebeuren en wanneer. Als je al een tijdje ziek bent, zal hij daarbij de hulp inroepen van een bedrijfsarts. Deze beoordeelt samen met jou of en hoe je kunt blijven werken. Als je jouw huidige werk niet meer kunt doen, ook niet met hulpmiddelen of andere aanpassingen binnen je huidige functie, dan zijn zowel jij als je werkgever verplicht naar andere functies binnen of buiten het bedrijf te zoeken.

Ben je na twee jaar nog ziek dan kom je misschien in aanmerking voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA-uitkering). Een WIA-uitkering moet jijzelf aanvragen.
Link naar aanvraag WIA-uitkering

Als je zelfs met aanpassingen niet meer (volledig) kunt werken, dan meld je je (gedeeltelijk) ziek. Jouw werkgever moet bij ziekte in dat geval 2 jaar lang minimaal 70% van jouw loon doorbetalen.

De bedrijfsarts schrijft binnen 6 weken nadat je je ziek meldt een probleemanalyse over jouw situatie. Eventueel zal hij hiervoor contact opnemen met jouw huisarts of specialist. Dat mag alleen als jij daarvoor toestemming geeft.

De bedrijfsarts adviseert in zijn probleemanalyse bijvoorbeeld over:

  • aanpassingen op de werkvloer: zoals het gebruik van hulpmiddelen, het aanpassen van jouw werktijden of taken, of het inlassen van pauzes
  • trainingen en therapieën die je zou kunnen volgen
  • hoe je eventueel aan ander werk geholpen kunt worden. Daarbij kijkt de bedrijfsarts eerst of dit binnen het bedrijf kan waar je werkt. Pas als duidelijk is dat daar geen passend werk is, dan zal de bedrijfsarts adviseren hoe jij ergens anders geschikt werk kunt vinden.

Plan van aanpak

Naar aanleiding van het rapport van de bedrijfsarts maak je samen met jouw werkgever een plan van aanpak. Daarin beschrijf je hoe jij en jouw werkgever ervoor gaan zorgen dat je stap voor stap weer aan het werkt kunt. Je bent hier beiden toe verplicht door de Wet verbetering poortwachter (Wvp).

Wet verbetering poortwachter (Wvp)

In de Wvp staat dat jouw werkgever de plicht heeft jou aan het werk te helpen of te houden. Jij als werknemer bent verplicht mee te werken aan jouw re-integratie. Stel je daarom actief op en blijf open communiceren met jouw werkgever. Houd ook altijd zelf een dossier bij waarin je alle rapporten, gemaakte afspraken en jouw eigen acties om aan het werk te blijven bewaart.

Deskundigenoordeel

Als je het niet eens bent over hoe je het best kunt re-integreren, kunnen jij of jouw werkgever een deskundigenoordeel aanvragen bij het UWV. Aan zo’n oordeel zijn wel kosten verbonden.
Lees meer over deskundigenoordeel

Als je in loondienst bent en 20 maanden niet meer (volledig) gewerkt hebt, dan kan je een WIA-uitkering aanvragen. WIA staat voor Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Van het UWV ontvang je in de 88e week dat je ziekgemeld bent bericht over de aanvraag van een WIA-uitkering. Deze aanvraag doe je tegenwoordig via internet. Doe je de aanvraag liever schriftelijk? Je kunt hierover telefonisch contact opnemen met het UWV.

Vervolgens word je uitgenodigd voor een gesprek met een UWV-verzekeringsarts. Tijdens dit gesprek zal de arts bepalen of en hoeveel jij nog kunt werken. Als de UWV-arts hierover contact wil opnemen met jouw eigen huisarts of specialist, mag dit alleen als jij daarvoor toestemming geeft.
Lees meer over de WIA-keuring

Lees tips ter voorbereiding op gesprek verzekeringsarts

Arbeidsdeskundige

Als de UWV-arts vindt dat je nog gedeeltelijk kunt werken, krijg je nog een gesprek. Dit keer met een arbeidsdeskundige. Deze deskundige bespreekt met jou welk werk je nog zou kunnen doen en wat je met dat werk zou kunnen verdienen. Dat is belangrijk om de hoogte van jouw uitkering vast te stellen.

Beide gesprekken zijn belangrijk. Bereid je daarom goed voor. Bedenk alvast wat je zelf vindt van jouw situatie. Wat zijn precies jouw klachten? Wat kan je wel en niet doen? Schrijf dit op. Geef in de gesprekken ook aan dat jouw ziekte wisselend verloopt en dat je dus ook slechte dagen hebt. Neem, als je dat prettiger vindt, iemand mee.
Lees meer over de arbeidsdeskundige

De hoogte van de WIA-uitkering

De hoogte van jouw uitkering hangt af van het werk dat je volgens de arbeidsdeskundige van het UWV nog kunt doen. En hoeveel je met dat werk zou kunnen verdienen.

Als je minder dan 35% arbeidsongeschikt bent, krijg je geen uitkering. Je kunt in dat geval volgens het UWV gewoon aan het werk blijven bij jouw eigen of een andere werkgever. Samen met jouw werkgever bekijk je hoe je dat het beste kunt doen. Als je niet bij jouw werkgever kunt blijven, moet hij je helpen ergens anders aan de slag te komen. Lukt dit niet? Dan kan jouw werkgever een ontslagvergunning aanvragen bij het UWV. Dan kom je misschien in aanmerking voor een werkeloosheidsuitkering (WW).

Ben je volgens het UWV tussen de 35% en de 80% arbeidsongeschikt, dan ben je gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Je valt dan onder de Regeling werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA). Hoe hoog jouw uitkering in dat geval is, hangt af van hoe lang je gewerkt hebt, hoeveel je verdiende en hoeveel je nu (theoretisch) kunt verdienen.

Als je volgens het UWV minder dan 20% van jouw oude loon kunt verdienen maar nog kans hebt om te herstellen, dan val je onder de WGA-regeling. Dan ben je (bijna) volledig arbeidsongeschikt met kans op herstel. Afhankelijk van jouw situatie krijg je een bepaald percentage van je laatstverdiende loon eventueel aangevuld met wat je zelf nog kunt verdienen. Je zult elk jaar opnieuw gekeurd worden.

Als je minder dan 20% van jouw oude loon kunt verdienen en weinig of geen kans hebt om te herstellen, dan ben je volledig en duurzaam arbeidsongeschikt. Je valt dan onder de IVA-regeling. IVA staat voor Inkomensverzekering Volledig en duurzaam Arbeidsongeschikten. Tot je de AOW-leeftijd bereikt, krijg je 75% van je laatstverdiende loon.

Een WAO-uitkering

Misschien ontvang je vanwege arbeidsongeschiktheid een WAO-uitkering. De WAO geldt alleen nog voor werknemers die voor 1 januari 2004 langdurig ziek zijn geworden en die minimaal 15% arbeidsongeschikt zijn verklaard. Je kunt een herbeoordeling krijgen als jouw situatie verandert of als het UWV denkt dat die in de toekomst kan veranderen, bijvoorbeeld als jouw gezondheidssituatie verbetert of verslechtert. Je kunt ook zelf om een herbeoordeling vragen. Een herkeuring kan gevolgen hebben voor de hoogte van je uitkering.

De WAO-uitkering wordt uitgevoerd door het UWV. Je houdt deze uitkering zolang jouw situatie niet verandert en je aan de voorwaarden voldoet. De uitkering loopt tot je de AOW-leeftijd bereikt.

Toelage als je arbeidsongeschikt bent

Ben je 35% of meer arbeidsongeschikt verklaard en heb je om die reden een uitkering van het UWV (WAO-, WIA-, Wajong- of WAZ-uitkering)? Dan ontvang je automatisch een jaarlijkse toelage. Het UWV maakt dit bedrag jaarlijks in september aan je over. De toelage is aan voorwaarden gebonden.

Lees meer over deze toelage op uwv.nl. Heb je vragen over deze jaarlijkse toelage of wil je weten of je hier recht op hebt? Neem dan contact op met het UWV.

Als je geen arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt en je hebt geen inkomen uit werk dan zijn er mogelijkheden om een uitkering te ontvangen, zoals een WW- of een bijstandsuitkering.

Werkloosheidswet

Als je minder dan 35% arbeidsongeschikt bent en door jouw aandoening werkloos wordt, kan je misschien aanspraak maken op een Werkloosheidswet-uitkering (WW). Meer informatie over de WW-uitkering vind je op de website van het UWV.

Bijstandsuitkering

Heb je geen uitkering vanwege arbeidsongeschiktheid, en ook geen recht (meer) op een WW-uitkering? Dan kan je mogelijk een bijstandsuitkering aanvragen. Deze biedt mensen een inkomen als ze zelf onvoldoende inkomen en vermogen hebben. Je vraagt de bijstandsuitkering aan bij jouw gemeente.

Andere uitkeringen

Naast de bijstand zijn er verschillende andere uitkeringen die speciaal bestemd zijn voor 50- of 60-plussers, of bijvoorbeeld voor mensen die in het verleden zelfstandige waren. Ook zijn er per gemeente mogelijkheden voor eenmalige toeslagen als je bijvoorbeeld langdurig een laag inkomen hebt of een studie wilt gaan volgen. Kijk voor meer informatie op de website van de Rijksoverheid of neem contact op met jouw gemeente

Als je een eigen bedrijf hebt, gelden voor jou andere regels dan voor iemand in loondienst. Je krijgt bijvoorbeeld niet doorbetaald bij ziekte en je kunt niet zomaar een uitkering aanvragen als je (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt wordt. Dat laatste is alleen mogelijk als je daarvoor een vrijwillige arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten hebt bij het UWV of een verzekeringsmaatschappij.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen

Als je als zelfstandige(door de gevolgen van reuma) financiële problemen krijgt, kan je in bepaalde gevallen een beroep doen op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). Jouw gemeente kan je dan ondersteunen met bijvoorbeeld een renteloze lening, een starterskrediet of een aanvulling op jouw inkomen tot bijstandsniveau.

Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen

Als je meer dan drie jaar als zelfstandige gewerkt hebt en je bent 55 jaar of ouder, dan val je misschien onder de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). Dat betekent dat jouw gemeente, als je niet voldoende verdient om van te leven, jouw inkomen kan aanvullen tot bijstandsniveau. Of je hiervoor in aanmerking komt, kan je navragen bij jouw gemeente.

Alternatieven arbeidsongeschiktheidsverzekering

Word je als zelfstandig ondernemer ziek, dan heb je (tijdelijk) geen inkomen. Dat risico kan je afdekken door bijvoorbeeld deel te nemen aan een broodfonds of een variant hierop, zoals Share People. In een dergelijke voorziening ondersteunen meerdere zelfstandig ondernemers elkaar financieel op vrijwillige en gelijkwaardige basis.
Lees meer over broodfonds

Lees meer over Share people 

De Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) is een uitkering voor mensen vanaf 18 jaar die een arbeidsbeperking hebben. Als het al voor je 18de verjaardag duidelijk is dat jouw reumatische aandoening je zal hinderen bij het vinden van een baan, kan je een Wajong-uitkering aanvragen bij het UWV. Het UWV bepaalt dan of je volledig en blijvend arbeidsongeschikt bent. De Wajong is alleen toegankelijk voor mensen die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn.

Mogelijkheden om te werken

Heb je volgens het UWV mogelijkheden om te werken? Dan kom je niet in aanmerking voor een Wajong-uitkering. Je kunt dan jouw gemeente om hulp vragen bij studie, werk en inkomen. Lees meer informatie over de mogelijkheden die de gemeente heeft om jou hierbij te ondersteunen vanuit de Participatiewet.

Ben jij tussen de 15 en 30 jaar en wil jij een  steuntje in de  rug  om aan het werk te gaan?   Of wil je erachter komen in welk soort werk jij goed  bent en wat je energie geeft? Emma at Work geeft je advies en begeleiding, ook bij solliciteren.

Handicap en studie

In de Participatiewet is opgenomen dat jonggehandicapten een individuele studietoeslag kunnen krijgen van de gemeente als ze studeren. Voor deze studietoeslag gelden voorwaarden. Informeer bij jouw gemeente naar deze voorwaarden en naar de manier waarop je deze toeslag kunt aanvragen.

Waar kan je terecht?

UWV
Website: www.uwv.nl
Website: www.werk.nl

Centrum Chronisch Ziek en Werk (CCZW)
Website: www.centrumchronischziekenwerk.nl

Fit for Work
Website: www.fitforworknederland.nl

Emma at Work
Website: www.emma-at-work.nl

Juridisch Loket
Website: www.juridischloket.nl

Rijksoverheid
Website: www.rijksoverheid.nl

Heb je niet de informatie gevonden die je zocht?
Kijk bij de veelgestelde vragen over leven met reuma